مالیات مضاعف چیست؟ بررسی مواد ۱۶۸ و ۱۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم

مالیات مضاعف چیست ؟ - نورترازان معین

مالیات مضاعف چیست ؟ - نورترازان معین


مالیات مضاعف چیست و چرا اهمیت دارد؟

مالیات مضاعف در سال‌های اخیر و هم‌زمان با گسترش فعالیت‌های بین‌المللی، توسعه صادرات و افزایش سرمایه‌گذاری خارجی، به یکی از مهم‌ترین موضوعات مالیاتی تبدیل شده است. امروزه بسیاری از شرکت‌ها، استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاران ایرانی در چند کشور فعالیت دارند و همین موضوع احتمال مواجهه با مالیات مضاعف را افزایش می‌دهد.

مالیات مضاعف به وضعیتی گفته می‌شود که یک درآمد واحد، در دو کشور مختلف مشمول مالیات شود. به بیان ساده، مودی در کشوری که درآمد در آن ایجاد شده مالیات پرداخت می‌کند و همان درآمد مجدداً در کشور محل اقامت یا تابعیت او نیز مشمول مالیات می‌شود.برای کاهش مالیات و جلوگیری از جرایم دیرکرد مالیات، دریافت مشاوره تخصصی اهمیت ویژه‌ای دارد. شرکت نورترازان معین به عنوان مجری و مشاور امور مالیاتی، با ارائه راهکارهای قانونی می‌تواند از پرداخت جریمه‌های مالیاتی جلوگیری کند. دریافت مشاوره مالیاتی با کارشناسان نورترازان معین با قرار دادن شماره خود در لینک زیر 👇

دریافت مشاوره رایگان
شماره موبایل خود را وارد کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.
👇

این مسئله معمولاً زمانی رخ می‌دهد که:

  • معیار تعیین «اقامت مالیاتی» در دو کشور متفاوت باشد.

  • میان دو کشور، توافق‌نامه اجتناب از مالیات مضاعف وجود نداشته باشد.

  • یک شخص حقیقی یا حقوقی از نظر قوانین دو کشور، هم‌زمان مقیم مالیاتی محسوب شود.

در چنین شرایطی، هر دو کشور خود را محق به دریافت مالیات می‌دانند.


انواع مالیات مضاعف

به طور کلی، مالیات مضاعف در دو دسته اصلی بررسی می‌شود:

مالیات مضاعف شرکتی

در ساختار شرکت‌های سهامی، ابتدا سود شرکت به‌عنوان یک شخص حقوقی مشمول مالیات می‌شود. سپس پس از تقسیم سود میان سهامداران، اشخاص حقیقی نیز بابت سود دریافتی مالیات پرداخت می‌کنند. این حالت نمونه‌ای از مالیات مضاعف شرکتی است که هم شرکت و هم سهامدار را درگیر می‌کند.

مالیات مضاعف بین‌المللی

مالیات مضاعف بین‌المللی بیشتر برای شرکت‌های چندملیتی یا افرادی که در خارج از کشور فعالیت دارند رخ می‌دهد. این شرکت‌ها ممکن است در کشور مبدأ و همچنین در کشور محل فعالیت یا شعبه، بابت یک درآمد واحد مالیات پرداخت کنند.


مالیات مضاعف در ماده ۱۶۸ قانون مالیات‌های مستقیم

مهم‌ترین مستند قانونی در زمینه مدیریت مالیات مضاعف در ایران، ماده ۱۶۸ قانون مالیات‌های مستقیم است.

نقش ماده ۱۶۸ در جلوگیری از مالیات مضاعف

بر اساس ماده ۱۶۸، دولت ایران می‌تواند با سایر کشورها موافقت‌نامه اجتناب از مالیات مضاعف منعقد کند. هدف این توافق‌نامه‌ها عبارت است از:

  • جلوگیری از اخذ مالیات دوگانه

  • ایجاد شفافیت مالیاتی

  • پیشگیری از فرار مالیاتی

  • تسهیل سرمایه‌گذاری خارجی

در این موافقت‌نامه‌ها، تکلیف انواع درآمد مانند سود سهام، حق امتیاز، درآمد شغلی، حمل‌ونقل بین‌المللی و سود شرکت‌ها به‌طور دقیق مشخص می‌شود. این توافق‌ها پس از تصویب مجلس، لازم‌الاجرا خواهند بود.


مالیات مضاعف در ماده ۱۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم

ماده ۱۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم به وضعیت مالیاتی اتباع خارجی در ایران می‌پردازد.

اولویت توافق‌نامه‌ها در رفع مالیات مضاعف

طبق این ماده، اگر میان ایران و کشور متبوع شخص خارجی توافق‌نامه اجتناب از مالیات مضاعف وجود داشته باشد، مقررات آن توافق‌نامه بر قوانین داخلی اولویت دارد.

این موضوع برای موارد زیر اهمیت ویژه دارد:

  • شرکت‌های خارجی فعال در پروژه‌های ایران

  • مدیران و کارشناسان خارجی

  • سرمایه‌گذاران بین‌المللی

  • پیمانکاران خارجی

در چنین شرایطی، امکان استفاده از نرخ‌های ترجیحی یا معافیت‌های مقرر در توافق‌نامه فراهم می‌شود.


نحوه محاسبه مالیات مضاعف

محاسبه مالیات مضاعف به وجود یا عدم وجود توافق‌نامه بین دو کشور بستگی دارد.

حالت بدون توافق‌نامه

در صورت نبود توافق‌نامه، هر دو کشور می‌توانند درآمد را مشمول مالیات کنند و مودی موظف است جداگانه در هر کشور مالیات بپردازد.

حالت وجود توافق‌نامه

در صورت وجود توافق‌نامه اجتناب از مالیات مضاعف، معمولاً یکی از دو روش زیر اعمال می‌شود:

۱. روش معافیت

در این روش، کشور محل اقامت، درآمد خارجی را از مالیات معاف می‌کند و فقط کشور محل ایجاد درآمد مالیات دریافت می‌کند.

۲. روش اعتبار مالیاتی

در این روش، مالیات پرداخت‌شده در کشور اول به‌عنوان اعتبار در کشور دوم محاسبه می‌شود و مودی فقط مابه‌التفاوت را پرداخت می‌کند. این روش باعث کاهش فشار ناشی از مالیات مضاعف می‌شود.


راه‌های اجتناب از مالیــات مضاعف

برای پیشگیری از مالیــات مضاعف، مجموعه‌ای از اقدامات ضروری است:

استفاده از موافقت‌نامه‌های مالیاتی

مهم‌ترین راهکار، بهره‌مندی از موافقت‌نامه‌های موضوع ماده ۱۶۸ است.

دریافت گواهی اقامت مالیاتی

با دریافت گواهی اقامت مالیاتی می‌توان محل اقامت اصلی را مشخص و از مطالبه مالیات غیرمنطقی جلوگیری کرد.

ارائه مستندات پرداخت مالیات خارجی

ارائه مدارک رسمی پرداخت مالیات در کشور دیگر، شرط استفاده از اعتبار مالیاتی است.

تنظیم صحیح قراردادها

نحوه تنظیم قراردادهای کاری، پیمانکاری و سرمایه‌گذاری می‌تواند محل ایجاد درآمد و در نتیجه محل پرداخت مالیات را تعیین کند و از بروز مالیــات مضاعف جلوگیری نماید.


موافقت‌نامه اجتناب از مالیــات مضاعف چیست؟

موافقت‌نامه اجتناب از مالیــات مضاعف سندی بین دو کشور است که در آن موارد زیر مشخص می‌شود:

  • اشخاص مشمول توافق‌نامه

  • تعریف دقیق «مقیم مالیاتی»

  • نحوه تعیین کشور محل اخذ مالیات

  • روش رفع مالیات مضاعف (معافیت یا اعتبار)

  • سازوکار حل اختلافات مالیاتی

  • نحوه تبادل اطلاعات مالیاتی

این توافق‌نامه‌ها نقش مهمی در کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و ایجاد امنیت اقتصادی دارند.


معافیت مالیــات مضاعف و اعتبار مالیاتی خارجی

برای کاهش آثار مالیـــات مضاعف معمولاً دو ابزار اصلی وجود دارد:

کشورهای با نرخ مالیاتی پایین

برخی کشورها برای جذب سرمایه‌گذار خارجی نرخ مالیات شرکت‌ها را بسیار پایین یا صفر تعیین می‌کنند که به‌طور غیرمستقیم اثر مالیات مضاعف را کاهش می‌دهد.

اعتبار مالیاتی خارجی (FTC)

اعتبار مالیاتی خارجی به شرکت‌ها اجازه می‌دهد مالیات پرداخت‌شده در کشور دیگر را از مالیات کشور محل اقامت کسر کنند. این اعتبار شامل مالیات بر درآمد، سود سهام، بهره و حق امتیاز می‌شود.


جمع‌بندی

مالیـات مضاعف یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعالان اقتصادی بین‌المللی است که می‌تواند هزینه‌های مالیاتی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. با این حال، استفاده صحیح از ظرفیت‌های قانونی به‌ویژه مواد ۱۶۸ و ۱۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم و بهره‌گیری از موافقت‌نامه‌های اجتناب از مالیــات مضاعف، امکان مدیریت و کاهش این ریسک را فراهم می‌کند.

اگر فعالیت برون‌مرزی دارید یا قصد سرمایه‌گذاری خارجی را دنبال می‌کنید، بررسی دقیق وضعیت مالیــات مضاعف و مشاوره تخصصی در این حوزه، یک ضرورت حرفه‌ای است.برای کاهش مالیات و جلوگیری از جرایم دیرکرد مالیات، دریافت مشاوره تخصصی اهمیت ویژه‌ای دارد. شرکت نورترازان معین به عنوان مجری و مشاور امور مالیاتی، با ارائه راهکارهای قانونی می‌تواند از پرداخت جریمه‌های مالیاتی جلوگیری کند. دریافت مشاوره مالیاتی با کارشناسان نورترازان معین با قرار دادن شماره خود در لینک زیر 👇

دریافت مشاوره رایگان
شماره موبایل خود را وارد کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.
👇

نظری یافت نشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *