پزشکان متخصص در صدر مالیات اصناف
تازهترین آمار منتشرشده درباره مالیات اصناف نشان میدهد پزشکان متخصص در میان گروههای شغلی بررسیشده، بالاترین سرانه مالیات را داشتهاند. بر اساس اطلاعات مربوط به مالیات عملکرد اقتصادی سال ۱۴۰۳ که در سال ۱۴۰۴ تعیین و وصول شده، سرانه مالیات پزشکان متخصص دارای مالیات غیرصفر حدود ۱۱۰ میلیون تومان اعلام شده است.
این آمار در عین حال یک نکته مهم دارد: رقم ۱۱۰ میلیون تومان به این معنا نیست که همه پزشکان متخصص کشور دقیقاً چنین مالیاتی پرداخت کردهاند. تعداد قابل توجهی از مؤدیان در هر گروه مالیات صفر داشتهاند و مبلغ مالیات هر شخص نیز به وضعیت درآمدی و اطلاعات مالیاتی همان مؤدی بستگی دارد.
جدیدترین آمار مالیات پزشکان و برخی اصناف
بر اساس آمار منتشرشده درباره عملکرد سال ۱۴۰۳، وضعیت چند گروه شغلی به شرح زیر بوده است:
| گروه شغلی | مؤدیان با مالیات صفر | مؤدیان با مالیات غیرصفر | مجموع مالیات گروه دارای مالیات | سرانه اعلامشده |
|---|---|---|---|---|
| پزشکان متخصص | ۱۴,۳۵۴ نفر | ۲۵,۴۷۹ نفر | حدود ۲.۸ همت | حدود ۱۱۰ میلیون تومان |
| پزشکان عمومی | ۳۴,۵۹۷ نفر | ۳۱,۸۰۹ نفر | حدود ۱.۵ همت | حدود ۴۹.۵ میلیون تومان |
| رستورانداران | ۲۷,۴۵۳ نفر | ۸,۶۶۰ نفر | ۳۸۳ میلیارد تومان | حدود ۴۴.۲ میلیون تومان |
| نمایشگاهداران خودرو | ۴۶,۸۱۴ نفر | ۱۵,۶۷۴ نفر | ۳۲۹ میلیارد تومان | حدود ۲۰.۶ میلیون تومان |
| طلافروشان | ۴۶,۱۳۲ نفر | ۲۹,۸۷۸ نفر | ۵۳۳ میلیارد تومان | حدود ۱۷.۹ میلیون تومان |
| موبایلفروشان | ۹۵,۶۲۳ نفر | ۳۷,۶۶۳ نفر | ۱۹۸ میلیارد تومان | حدود ۵.۳ میلیون تومان |
بنابراین در این مقایسه، پزشکان متخصص با فاصله قابل توجهی بالاترین سرانه مالیات را داشتهاند و پس از آن پزشکان عمومی نیز در میان گروههای دارای سرانه مالیاتی بالا قرار گرفتهاند.
یک نکته مهم درباره این جدول
سرانههای اعلامشده را نباید به همه فعالان یک صنف تعمیم داد. گزارش منتشرشده، در کنار تعداد مؤدیان دارای مالیات صفر، تعداد افرادی را که مالیات غیرصفر داشتهاند نیز جداگانه اعلام کرده است. بنابراین عباراتی مانند «هر پزشک ۱۱۰ میلیون تومان مالیات میدهد» دقیق نیست.
همچنین این جدول رتبهبندی کل مالیات پرداختی تمام بخشهای اقتصادی کشور نیست؛ بلکه مقایسه سرانه مالیاتی تعدادی از گروههای شغلی است. یک صنف ممکن است سرانه مالیاتی پایینتری داشته باشد اما به دلیل تعداد بسیار بیشتر مؤدیان، در مجموع مالیات بیشتری پرداخت کند.
آیا آمار ۲۲.۵ میلیون تومان برای مالیات پزشکان درست است؟
بله، اما این عدد مربوط به دوره دیگری است و نباید بهعنوان آمار روز منتشر شود.
در دادههای مربوط به سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱، متوسط سرانه سالانه مالیات پزشکان و دندانپزشکان حدود ۲۲.۵ میلیون تومان اعلام شده بود. در همان بررسی، نمایشگاهداران خودرو با ۱۰.۴ میلیون تومان و دفاتر اسناد رسمی با ۸.۹ میلیون تومان در رتبههای بعدی قرار داشتند.
در همان آمار سهساله، پایینترین میانگینها مربوط به:
- لوازمالتحریریها: حدود ۲.۳ میلیون تومان
- مسافرخانهها: حدود ۲.۴ میلیون تومان
- هنرمندان: حدود ۲.۵ میلیون تومان
بود.
اما این ارقام میانگین دوره ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ هستند. حتی در خود سال ۱۴۰۱ نیز سرانه مالیات پزشکان و دندانپزشکان بیش از ۳۵ میلیون تومان گزارش شده بود. به همین دلیل استفاده از رقم ۲۲.۵ میلیون تومان بدون ذکر دوره زمانی میتواند این تصور اشتباه را ایجاد کند که این رقم مربوط به وضعیت فعلی مالیات پزشکان است.
مقایسه سرانه مالیات اصناف عملکرد سال ۱۴۰۳
چرا مالیات پزشکان متخصص بیشتر است؟
صرف قرار گرفتن یک شخص در یک صنف خاص، به معنای تعیین مبلغ ثابت مالیات برای او نیست.
بر اساس ماده ۹۴ قانون مالیاتهای مستقیم، در مالیات بر درآمد مشاغل، درآمد مشمول مالیات اصولاً با توجه به فروش کالا و خدمات و سایر درآمدهای مرتبط، پس از کسر هزینهها و استهلاکات قابل قبول طبق مقررات تعیین میشود. بنابراین مبلغ مالیات یک فعال اقتصادی میتواند با فعال دیگری در همان صنف تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
در عمل نیز عواملی مانند میزان درآمد و فعالیت اقتصادی، اطلاعات ثبتشده در سامانههای مالیاتی، سوابق مؤدی و دادههای اقتصادی در دسترس سازمان امور مالیاتی میتوانند بر تعیین مالیات اثرگذار باشند.
به همین دلیل نباید از جدول میانگین مالیات اصناف نتیجه گرفت که برای هر شغل یک «مالیات ثابت» وجود دارد.
شفافیت مالیاتی چه نقشی در اختلاف مالیات اصناف دارد؟
یکی از تغییرات مهم سالهای اخیر، حرکت نظام مالیاتی از رسیدگی سنتی و ممیزمحور به سمت مالیاتستانی مبتنی بر داده و محاسبات سیستمی بوده است.
وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده است که توسعه پایگاههای اطلاعاتی، حسابرسی سیستمی و تحلیل دادههای مؤدیان با هدف کاهش دخالتهای دستی، افزایش شفافیت و تمرکز رسیدگی بر پروندههای پرریسک در حال گسترش است.
رئیس سازمان امور مالیاتی نیز پیشتر تأکید کرده بود که مالیات صرفاً بر مبنای تراکنش دستگاه کارتخوان تعیین نمیشود و اطلاعات اقتصادی مختلف مؤدیان در فرآیند مالیاتی مورد بررسی قرار میگیرد.
بنابراین گردش کارتخوان بهتنهایی مساوی با درآمد مشمول مالیات نیست؛ همانطور که صرف بالا بودن گردش یک حساب نیز به تنهایی نمیتواند جای محاسبه قانونی درآمد مشمول مالیات را بگیرد.
چرا تعداد زیادی از اصناف مالیات صفر دارند؟
یکی از نکات قابل توجه آمار عملکرد ۱۴۰۳، تعداد بالای مؤدیانی است که مالیات مقطوع آنها صفر تعیین شده است.
برای مالیات عملکرد ۱۴۰۳، بیش از ۱۲.۵ میلیون مؤدی از ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کردند و بر اساس آمار منتشرشده، مالیات مقطوع حدود ۹۰ درصد آنها صفر بوده است. همچنین مالیات بخش بزرگی از مؤدیان حقیقی بهصورت سیستمی تعیین شده است.
اما باید بین دو مفهوم تفاوت گذاشت:
مالیات صفر ≠ معافیت دائمی مالیاتی
صفر شدن مالیات یک مؤدی در یک سال عملکرد میتواند نتیجه وضعیت درآمدی، معافیتهای قابل اعمال، اطلاعات موجود در سامانه یا نحوه تعیین مالیات همان سال باشد. این وضعیت به خودی خود به این معنا نیست که فرد برای همیشه از مالیات معاف است یا هیچ تکلیف مالیاتی دیگری ندارد.
آیا پزشکان بیشتر از همه اصناف کشور مالیات میدهند؟
عبارت «پزشکان بیشترین مالیات کشور را میدهند» بیش از حد کلی است.
آنچه از آمار مورد بررسی میتوان گفت این است که پزشکان متخصص در میان گروههای شغلی مقایسهشده، بالاترین سرانه مالیات را داشتهاند.
اما «سرانه مالیات» با «مجموع مالیات یک صنف» متفاوت است.
برای مثال اگر یک گروه ۲۰ هزار مؤدی داشته باشد و هر نفر بهطور متوسط مالیات بالایی بپردازد، ممکن است مجموع مالیات آن از صنفی با چندصد هزار مؤدی کمتر باشد.
بنابراین برای مقایسه عادلانه باید حداقل سه شاخص جداگانه بررسی شود:
- متوسط یا سرانه مالیات هر مؤدی
- تعداد مؤدیان دارای مالیات
- مجموع مالیات وصولشده از آن گروه
مالیات پزشکان با مالیات حقوق یکی نیست
یکی دیگر از اشتباهات رایج، یکسان دانستن همه انواع مالیات پزشکان است.
آمار این گزارش عمدتاً درباره مالیات عملکرد صاحبان مشاغل است. بنابراین نباید آن را با مالیات حقوق پزشکی که در استخدام یک مجموعه است یا سایر پرداختهای علیالحساب و تکالیف مالیاتی مرتبط با فعالیت پزشکی یکی دانست.
نوع فعالیت پزشک، نحوه دریافت درآمد و رابطه او با مرکز درمانی میتواند در نوع تکلیف مالیاتی مؤثر باشد.
خدمات نورترازان معین در زمینه مالیات پزشکان و اصناف
پرونده مالیاتی صاحبان مشاغل فقط به مبلغ مالیات تعیینشده محدود نمیشود. نحوه ثبت درآمد، اسناد و هزینهها، اطلاعات حسابهای مرتبط با فعالیت، اظهارنامه یا استفاده از ظرفیتهای قانونی مانند تبصره ماده ۱۰۰ میتواند بر وضعیت مالیاتی مؤدی اثرگذار باشد.
نورترازان معین در موضوعات مرتبط با مالیات مشاغل خدماتی از جمله بررسی پرونده مالیاتی، رسیدگی به مالیات عملکرد، تهیه و بررسی اظهارنامه، بررسی شرایط تبصره ماده ۱۰۰، رسیدگی به ابلاغیهها و برگهای مالیاتی، اعتراض و پیگیری پروندههای مالیاتی و مشاوره درباره تکالیف مالیاتی صاحبان مشاغل ارائه میدهد.
برای دریافت مشاوره میتوانید با شماره ۰۲۱۹۱۶۹۲۶۹۹ تماس بگیرید.
جمعبندی
آمارهای جدید نشان میدهد پزشکان متخصص در میان تعدادی از گروههای شغلی بررسیشده، بالاترین سرانه مالیات عملکرد ۱۴۰۳ را داشتهاند و برای پزشکان متخصص دارای مالیات غیرصفر، رقم سرانه حدود ۱۱۰ میلیون تومان اعلام شده است. پزشکان عمومی نیز با سرانه حدود ۴۹.۵ میلیون تومان در میان گروههای دارای مالیات بالاتر قرار دارند.
در مقابل، نمیتوان از این آمار نتیجه گرفت که هر پزشک موظف است مبلغ مشخصی مالیات بپردازد یا پزشکان در مجموع بزرگترین مالیاتدهندگان اقتصاد ایران هستند. مالیات هر مؤدی به شرایط پرونده و عملکرد اقتصادی او وابسته است و «سرانه مالیات»، «مجموع مالیات» و «تعداد مؤدیان» سه شاخص متفاوتاند.
همچنین ارقامی مانند ۲۲.۵ میلیون تومان برای پزشکان و دندانپزشکان که در برخی مطالب دیده میشود، مربوط به میانگین سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ است و نباید بهعنوان رقم فعلی مالیات پزشکان معرفی شود.
پرسشهای متداول
آیا همه پزشکان متخصص سالانه ۱۱۰ میلیون تومان مالیات میدهند؟
خیر. رقم ۱۱۰ میلیون تومان یک سرانه آماری در دادههای منتشرشده برای پزشکان متخصص دارای مالیات غیرصفر است و مالیات هر پزشک بر اساس وضعیت مالیاتی و عملکرد اقتصادی خودش تعیین میشود.
میانگین مالیات پزشکان ۲۲.۵ میلیون تومان است یا ۱۱۰ میلیون تومان؟
این دو عدد مربوط به دو دوره و دو شیوه گزارش متفاوتاند. رقم ۲۲.۵ میلیون تومان میانگین سالانه پزشکان و دندانپزشکان در دوره ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ بوده است؛ رقم حدود ۱۱۰ میلیون تومان مربوط به سرانه اعلامشده برای پزشکان متخصص دارای مالیات غیرصفر در آمار عملکرد ۱۴۰۳ است.
آیا مالیات پزشکان فقط از روی دستگاه کارتخوان محاسبه میشود؟
خیر. مالیات مشاغل صرفاً «مالیات کارتخوان» نیست. در تعیین وضعیت مالیاتی، اطلاعات اقتصادی و مالی مؤدی مورد بررسی قرار میگیرد و درآمد مشمول مالیات نیز طبق قانون با توجه به درآمد و هزینههای قابل قبول تعیین میشود.
مالیات صفر یعنی فرد از مالیات معاف است؟
لزومـاً خیر. مالیات صفر در یک سال عملکرد با برخورداری از یک معافیت دائمی قانونی یک مفهوم نیست. وضعیت هر سال باید بر اساس مقررات و اطلاعات همان مؤدی بررسی شود.
آیا پزشکان بیشترین مالیات را در کل کشور پرداخت میکنند؟
از آمار مورد بررسی فقط میتوان نتیجه گرفت که پزشکان متخصص در میان گروههای شغلی مقایسهشده بالاترین سرانه مالیات را داشتهاند. این آمار بهتنهایی اثبات نمیکند که این گروه بیشترین مجموع مالیات را در میان تمام بخشهای اقتصادی کشور پرداخت کرده است.
متن اصلی مقاله کامل شد و بخش دیگری باقی نمانده است.
کلیات لایحه اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم تصویب شد
آموزش مالیات تراکنش بانکی در ۱۴۰۵
مالیات بر ارزش افزوده رستوران در سال ۱۴۰۵
قرار تأمین مالیات چیست؟ شرایط صدور، آثار و نحوه اعتراض
مالیات بر سوداگری در آستانه اجرا
درآمدهای مالیاتی ۴۶ درصد رشد کرد؛ مالیات حدود ۹۰ درصد مشاغل خرد صفر شد
گفتگو (۰)