مالیات سود سپرده بانکی چقدر شد؟ آخرین وضعیت مالیات سپردهها در ۱۴۰۵
موضوع دریافت مالیات سود سپرده بانکی بار دیگر خبرساز شده است؛ اما برخلاف برخی برداشتها، تا این لحظه مالیات جدیدی برای سود سپرده بانکی اشخاص حقیقی تصویب و اجرایی نشده است. بحث فعلی مربوط به پیشنهادهایی برای اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم و حرکت به سمت نظام مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی است.
بر اساس بند ۲ ماده ۱۴۵ قانون مالیاتهای مستقیم، سود یا جوایز حسابهای پسانداز و سپردههای مختلف نزد بانکهای ایرانی و مؤسسات اعتباری غیربانکی مجاز، در چارچوب این ماده از پرداخت مالیات معاف است. بنابراین درباره اشخاص حقیقی، در شرایط فعلی نمیتوان از تعیین نرخ جدید مالیات بر سود سپرده خبر داد.
آیا مالیات سود سپرده بانکی تصویب شده است؟
خیر.
گزارشی که اخیراً منتشر شده به بررسی پیشنهاد حذف یا محدودسازی معافیت سود سپردههای بانکی در اصلاحات آتی نظام مالیاتی میپردازد. در طرح مورد بررسی، حرکت به سمت مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی یا PIT مطرح شده؛ مدلی که در آن انواع درآمدهای یک فرد تجمیع میشوند و سپس مالیات بر اساس قواعد تعیینشده محاسبه میشود.
در متن مورد بررسی، نرخهایی بین ۱۰ تا ۳۵ درصد برای ساختار مالیات بر درآمد اشخاص مطرح شده است؛ اما این ارقام را نباید بهعنوان «نرخ قطعی مالیات سود بانکی» معرفی کرد. این اعداد بخشی از چارچوب پیشنهادی هستند و تا تبدیل شدن به قانون و تعیین نحوه اجرا، برای سپردهگذاران تکلیف جدیدی ایجاد نمیکنند.
وضعیت فعلی به زبان ساده
| موضوع | وضعیت فعلی |
|---|---|
| مالیات سود سپرده اشخاص حقیقی | در چارچوب ماده ۱۴۵ معاف |
| نرخ جدید مالیات سود سپرده | تصویب نشده |
| نرخ ۱۰ تا ۳۵ درصد | مربوط به ساختار پیشنهادی PIT، نه نرخ قطعی سپرده |
| حذف معافیت سود سپرده | در حد پیشنهاد و بررسی |
| تکلیف فعلی سپردهگذار حقیقی | تغییر جدیدی اعلام نشده |
چرا مالیات سود بانکی مطرح شده است؟
یکی از اهداف اصلاحات پیشنهادی، گسترش پایه مالیاتی و کاهش تفاوت میان نحوه مالیاتستانی از انواع درآمدها عنوان شده است.
موافقان معتقدند اگر درآمد ناشی از کار، فعالیت اقتصادی یا سرمایهگذاری مشمول مالیات باشد، معافیت کامل برخی درآمدهای سرمایهای میتواند باعث توزیع نامتوازن بار مالیاتی شود.
در مقابل، منتقدان به شرایط تورمی اقتصاد ایران اشاره میکنند. استدلال آنها این است که وقتی نرخ سود سپرده از تورم پایینتر باشد، بخشی از سود اسمی بانک در واقع جبران کاهش قدرت خرید اصل سرمایه است و دریافت مالیات میتواند بازده واقعی سپردهگذار را بیشتر کاهش دهد. این دیدگاهها در گزارش اخیر نیز بهعنوان دو سوی بحث مطرح شدهاند.
تجربه ۱۱۴ کشور چه میگوید؟
مطالعه مورد استناد در گزارش اخیر، نحوه مالیاتستانی از درآمدهای بهرهای در ۱۱۴ کشور را بررسی کرده است.
طبق این بررسی، میانگین نرخ مالیات بر درآمدهای بهرهای در کشورهای مورد مطالعه حدود ۱۸.۵ درصد بوده است. این رقم برای کشورهای عضو OECD حدود ۲۴.۷ درصد و برای کشورهای غیرعضو حدود ۱۵.۷ درصد گزارش شده است.
در بسیاری از کشورها نیز مالیات درآمد بهره با نرخ ثابت و به شکل مالیات تکلیفی و نهایی دریافت میشود. با این حال، مدل کشورها یکسان نیست و برخی اقتصادها برای انواع خاص سپرده یا سرمایهگذاری معافیت و نرخهای ترجیحی دارند.
بنابراین نمیتوان صرفاً با استناد به میانگین جهانی نتیجه گرفت که ایران نیز باید نرخ ۱۸.۵ درصد را اعمال کند.
پیشنهاد مطرحشده برای مالیات سود سپرده بانکی چیست؟
پژوهش مورد اشاره بهجای اعمال نرخهای بالا، پیشنهاد کرده در صورت تصمیم قانونگذار برای حذف معافیت، یک مالیات ثابت، تکلیفی و با نرخ پایین برای درآمدهای بهرهای بررسی شود.
همچنین پیشنهاد شده برای سپردههای بلندمدت تخفیف بیشتری در نظر گرفته شود تا انگیزه خروج منابع از شبکه بانکی کاهش پیدا کند. هماهنگ کردن رفتار مالیاتی سپرده بانکی با اوراق بدهی و برخی روشهای دیگر سرمایهگذاری نیز از دیگر پیشنهادهای مطرحشده است.
آیا ممکن است پول از بانکها خارج شود؟
یکی از نگرانیهای مطرحشده همین موضوع است. اگر مالیات باعث کاهش محسوس بازده خالص سپرده شود، بخشی از صاحبان سرمایه ممکن است به سمت بازارهایی مانند ارز، طلا، مسکن، سهام یا سایر داراییها حرکت کنند.
البته چنین اثری قطعی نیست و به نرخ احتمالی مالیات، نرخ تورم، سود بانکی، شرایط بازارهای جایگزین و استثناهای احتمالی قانون بستگی دارد. گزارش بررسی ۱۱۴ کشور نیز تأکید میکند آثار مالیات بر درآمدهای بهرهای در همه اقتصادها یکسان نیست.
پس مالیات سود سپرده بانکی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
اگر منظور سپرده بانکی اشخاص حقیقی باشد، پاسخ فعلی این است:
مالیات جدیدی تصویب نشده و معافیت قانونی سود سپرده همچنان برقرار است.
بهتر است گفته نشود «نرخ مالیات صفر درصد است»، زیرا از نظر حقوقی معافیت مالیاتی با «مالیات با نرخ صفر» یک مفهوم نیست.
بنابراین تیترهایی مانند «مالیات سود بانکی ۳۵ درصد شد» یا «از این پس از سود سپرده مالیات میگیرند» در وضعیت فعلی دقیق نیستند. عدد ۳۵ درصد به سقف نرخ مطرحشده در چارچوب پیشنهادی مالیات بر درآمد اشخاص مربوط است و نرخ قطعی سود سپرده محسوب نمیشود.
خدمات نورترازان معین
در صورت تصویب تغییرات جدید در قانون مالیاتهای مستقیم، نحوه برخورد با درآمدهای بانکی میتواند برای اشخاص حقیقی، صاحبان کسبوکار و سرمایهگذاران اهمیت بیشتری پیدا کند.
نورترازان معین در زمینه بررسی قوانین و بخشنامههای جدید، مالیات اشخاص حقیقی و حقوقی، اظهارنامه مالیاتی و بررسی آثار تغییرات مالیاتی بر پرونده مؤدیان خدمات مشاوره ارائه میکند.
جمعبندی مالیات سود سپرده بانکی
خبر اصلی این نیست که «مالیات سود سپرده بانکی تصویب شد»؛ بلکه حذف یا محدودسازی معافیت سود سپرده اشخاص حقیقی بهعنوان یکی از گزینههای اصلاح نظام مالیاتی در حال بررسی است.
در حال حاضر ماده ۱۴۵ همچنان معافیت سود سپردههای بانکی را پیشبینی میکند و نرخ جدیدی برای سپرده اشخاص حقیقی اجرایی نشده است. اگر این پیشنهاد در آینده وارد فرآیند قانونگذاری شود، نرخ، سقف معافیت، نوع سپردههای مشمول و نحوه اجرای آن باید بر اساس متن نهایی قانون بررسی شود.
معافیت مالیاتی چیست و چه کسانی شامل آن میشوند؟ راهنمای کامل معافیتهای مالیاتی ۱۴۰۵
مالیات در هفتهای که گذشت؛ از تمدید مهلت مشاغل خودرویی تا مالیاتهای نشاندار
مهلت پرداخت مالیات عملکرد ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل خودرویی تمدید شد
مالیات مستقیم چیست؟ انواع، نرخها و نحوه محاسبه
اظهارنامه مالیاتی در تهران؛ راهنمای ثبت، مدارک و دریافت مشاوره مالیاتی
انواع مشوق های مالیاتی + شرایط استفاده
گفتگو (۰)