نحوه استفاده تبصره ماده ۱۰۰ در سال ۱۴۰۵
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم یکی از مهمترین تسهیلات مالیاتی برای صاحبان مشاغل است که با هدف سادهسازی فرآیند پرداخت مالیات، کاهش تکالیف مؤدیان و تسهیل وصول مالیات در نظر گرفته شده است. در سال ۱۴۰۵ نیز سازمان امور مالیاتی کشور با تعیین شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ برای عملکرد سال ۱۴۰۴، نحوه تعیین مالیات مقطوع و تکالیف صاحبان مشاغل را مشخص کرده است.
بر اساس دستورالعمل مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ عملکرد ۱۴۰۴، برخی صاحبان مشاغل میتوانند بدون نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک موضوع قانون مالیاتهای مستقیم و بدون ارسال اظهارنامه مالیاتی، مالیات خود را به صورت مقطوع پرداخت کنند؛ البته استفاده از این امکان دارای شرایط و محدودیتهایی است که مؤدیان باید به آن توجه داشته باشند.
در این مقاله از نورترازان معین، شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ سقف فروش، مالیات مقطوع، اظهارنامه پیشفرض و تکالیف مؤدیان را بررسی میکنیم.
تبصره ماده ۱۰۰ چیست؟
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم به سازمان امور مالیاتی اجازه میدهد برای برخی صاحبان مشاغل، با توجه به نوع فعالیت، میزان فروش و اطلاعات موجود، مالیات عملکرد را به صورت مقطوع تعیین کند.
در این روش، مؤدی واجد شرایط میتواند به جای انجام تمام فرآیندهای معمول اظهارنامه مالیاتی، مالیات مقطوع تعیینشده توسط سازمان امور مالیاتی را بپذیرد و پرداخت کند.
هدف از اجرای تبصره ماده ۱۰۰، تکریم مؤدیان، اجرای عدالت مالیاتی، تسهیل وصول مالیات و ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در تعیین مالیات عملکرد صاحبان مشاغل است.
تبصره ماده ۱۰۰ برای عملکرد سال ۱۴۰۴
در اجرای ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم و تبصره آن و با رعایت مقررات قانون بودجه سال ۱۴۰۵، سازمان امور مالیاتی کشور شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ برای عملکرد سال ۱۴۰۴ را تعیین کرده است.
بر اساس این مقررات، برای برخی صاحبان مشاغل، مالیات مقطوع عملکرد سال ۱۴۰۴ تعیین شده و برای برخی دیگر نیز اظهارنامه مالیاتی پیشفرض تهیه میشود.
این فرآیند شامل برخی مؤدیان گروههای اول، دوم و سوم موضوع آییننامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم است.
چه کسانی میتوانند از تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنند؟
بر اساس دستورالعمل مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴، تمامی صاحبان مشاغل اعم از اشخاص حقیقی انفرادی و مشارکتهای مدنی که مجموع فروش خالص کالا و ارائه خدمات آنها در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال باشد و فرم مالیات مقطوع برای آنها در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی بارگذاری شده باشد، مشمول مقررات مالیات مقطوع خواهند بود.
این دسته از مؤدیان در صورت پذیرش مالیات مقطوع و عدم تسلیم اظهارنامه، از نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک موضوع قانون مالیاتهای مستقیم و ارائه اظهارنامه مالیاتی عملکرد مربوطه معاف خواهند بود.
نکته مهم درباره سقف ۷۲۰ میلیارد ریال
سقف فروش تعیینشده، یکی از مهمترین معیارهای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ عملکرد ۱۴۰۴ است.
بنابراین مؤدی باید مجموع فروش خالص کالا و ارائه خدمات خود را با این سقف مقایسه کند. در صورتی که فروش واقعی مؤدی بیشتر از سقف تعیینشده باشد، امکان استفاده از مقررات مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ را نخواهد داشت.
چه کسانی مشمول مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ نیستند؟
برخی صاحبان مشاغل حتی در صورت مشاهده اطلاعات مالیاتی در سامانه، مشمول تعیین مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ نیستند و باید مطابق مقررات، اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند.
۱. مؤدیان با فروش بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال
مؤدیانی که میزان فروش کالا و ارائه خدمات آنها در سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۲۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باشد، مشمول مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ نخواهند بود.
این مؤدیان باید مطابق مقررات قانونی نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام کنند.
۲. پروندههای مشارکت مدنی
در پروندههای مشارکت مدنی نیز شرایط خاصی وجود دارد.
چنانچه سهم درآمد یا فروش حداقل یکی از شرکا بیش از سقف مقرر باشد یا مجموع درآمد مشارکت از مبلغ ۷۲۰ میلیارد ریال بیشتر باشد، امکان استفاده از مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ وجود نخواهد داشت.
در این شرایط، مؤدیان باید از طریق اظهارنامه مالیاتی نسبت به انجام تکالیف قانونی خود اقدام کنند.
چگونه مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ تعیین میشود؟
سازمان امور مالیاتی کشور با استفاده از اطلاعات و سوابق موجود در پایگاههای اطلاعاتی خود، مؤدیان مشمول مالیات مقطوع را شناسایی میکند.
اطلاعات مربوط به مالیات مقطوع در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی بارگذاری میشود و مؤدی میتواند با مراجعه به سامانه، وضعیت خود را بررسی کند.
درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی:
my.tax.gov.ir
مؤدی باید پس از ورود به حساب کاربری خود، اطلاعات مربوط به فرم مالیات مقطوع را بررسی کند.
اگر فروش واقعی بیشتر از مبلغ اعلامشده توسط سازمان باشد چه کنیم؟
یکی از نکات مهم در استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ این است که مؤدی نباید صرفاً به مبلغ فروش درجشده توسط سازمان اکتفا کند.
اگر فروش و درآمد خالص تعیینشده توسط سازمان کمتر از فروش و درآمد واقعی مؤدی باشد، مؤدی مکلف است میزان فروش واقعی خود را در سامانه درج کند.
چنانچه فروش و درآمد خالص ابرازی مؤدی همچنان در سقف ۷۲۰ میلیارد ریال قرار داشته باشد، مالیات مقطوع بر اساس فروش ابرازی مؤدی تعیین خواهد شد.
بنابراین، ثبت اطلاعات واقعی فروش اهمیت بسیار زیادی دارد.
آیا مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ قطعی است؟
بله. مالیات مقطوعی که مطابق مقررات تبصره ماده ۱۰۰ تعیین و توسط مؤدی پذیرفته شود، قطعی خواهد بود.
با این حال، اگر مؤدی مالیات مقطوع تعیینشده را قبول نداشته باشد، باید اظهارنامه مالیاتی خود را مطابق مقررات قانونی تسلیم کند.
برای عملکرد سال ۱۴۰۴، مهلت تسلیم اظهارنامه در این دستورالعمل تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ تعیین شده است.
اگر مؤدی اظهارنامه ندهد چه اتفاقی میافتد؟
اگر مؤدی مالیات مقطوع تعیینشده را نپذیرد اما در مهلت قانونی نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام نکند، مالیات مقطوع محاسبهشده و بارگذاریشده مبنای صدور برگ قطعی مالیات قرار خواهد گرفت.
بنابراین، مؤدیانی که با مالیات مقطوع تعیینشده موافق نیستند، نباید مهلت قانونی اظهارنامه را از دست بدهند.
اگر سازمان بعداً فروش واقعی بیشتری را کشف کند چه میشود؟
ممکن است پس از تعیین مالیات مقطوع، سازمان امور مالیاتی با استفاده از اسناد، مدارک و اطلاعات موجود، به فروش یا درآمد بیشتری نسبت به مبلغ مبنای محاسبه مالیات مقطوع دست پیدا کند.
در این حالت، نحوه برخورد با مابهالتفاوت به میزان فروش واقعی و اختلاف ایجادشده بستگی دارد.
اگر فروش واقعی از سقف ۷۲۰ میلیارد ریال بیشتر باشد
چنانچه مشخص شود فروش یا درآمد واقعی مؤدی بیش از سقف ۷۲۰ میلیارد ریال بوده است، مؤدی اساساً مشمول مقررات تبصره ماده ۱۰۰ نبوده است.
در این حالت، مالیات مؤدی بر اساس مقررات ماده ۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه و مطالبه خواهد شد.
همچنین مؤدی ممکن است مشمول جرائم قانونی از جمله جریمه عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر شود.
از سوی دیگر، امکان استفاده از برخی معافیتها و نرخ صفر، از جمله معافیت موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیاتهای مستقیم، نیز با توجه به مقررات مربوطه تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
اگر فروش واقعی کمتر از سقف باشد اما اختلاف وجود داشته باشد
اگر فروش واقعی کشفشده همچنان کمتر از سقف تعیینشده برای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ باشد، اما مبلغ مابهالتفاوت مالیات مطالبهشده بیش از ۱۵ درصد باشد، مالیات مربوط به مابهالتفاوت طبق مقررات مطالبه خواهد شد.
نکته مهم این است که مالیات مابهالتفاوت مطالبهشده در اجرای این بخش از دستورالعمل، مشمول جریمه موضوع ماده ۱۹۲ قانون مالیاتهای مستقیم نخواهد شد.
اظهارنامه پیشفرض چیست؟
یکی دیگر از موارد مهم در مقررات عملکرد سال ۱۴۰۴، اظهارنامه مالیاتی پیشفرض است.
برای برخی مؤدیان گروههای اول، دوم و سوم آییننامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم، اظهارنامه مالیاتی پیشفرض تهیه میشود.
مؤدی باید اطلاعات موجود در اظهارنامه پیشفرض را بررسی کند و در صورت تأیید، آن را تأیید و ارسال کند. در صورت وجود مغایرت نیز باید اطلاعات مورد نیاز را تکمیل یا اصلاح و سپس اظهارنامه را مطابق مقررات ارسال کند.
بنابراین، استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ به این معنا نیست که همه صاحبان مشاغل میتوانند بدون بررسی وضعیت مالیاتی خود از ارسال اظهارنامه صرفنظر کنند.
تفاوت تبصره ماده ۱۰۰ با اظهارنامه مالیاتی
یکی از پرسشهای متداول مؤدیان، تفاوت این دو روش است.
| موضوع | تبصره ماده ۱۰۰ | اظهارنامه مالیاتی |
|---|---|---|
| نحوه تعیین مالیات | مقطوع | بر اساس اطلاعات اظهارشده و مقررات قانونی |
| ارائه اظهارنامه | برای مؤدی واجد شرایط و پذیرنده، نیاز نیست | الزامی است |
| نگهداری دفاتر و اسناد | مطابق شرایط مقرر، معافیت از نگهداری وجود دارد | تکالیف قانونی مربوطه برقرار است |
| مناسب برای | صاحبان مشاغل واجد شرایط | مؤدیان غیرمشمول یا افرادی که مالیات مقطوع را نمیپذیرند |
| ریسک اشتباه در فروش | بسیار مهم | اهمیت بالا |
| امکان اعتراض به مبلغ مقطوع | با عدم پذیرش و تسلیم اظهارنامه | از مسیرهای قانونی مربوط به اظهارنامه و تشخیص مالیات |
مهمترین تکالیف مؤدیان در تبصره ماده ۱۰۰
مؤدیانی که قصد استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ عملکرد ۱۴۰۴ را دارند، باید موارد زیر را جدی بگیرند:
- بررسی وضعیت مشمولیت در سامانه مالیاتی
- بررسی مبلغ فروش و درآمد درجشده توسط سازمان
- مقایسه اطلاعات سامانه با فروش واقعی
- اصلاح مبلغ فروش در صورت وجود مغایرت
- بررسی مبلغ مالیات مقطوع تعیینشده
- پذیرش مالیات مقطوع در صورت موافقت
- پرداخت مالیات تعیینشده طبق مقررات
- در صورت عدم پذیرش مالیات مقطوع، تسلیم اظهارنامه در مهلت قانونی
- بررسی وضعیت پروندههای مشارکت مدنی
- توجه به سقف فروش ۷۲۰ میلیارد ریال
- نگهداری اسناد و مدارک مربوط به فعالیت و فروش برای دفاع مالیاتی در صورت نیاز
اشتباهات رایج در استفاده از تبصره ماده ۱۰۰
یکی از اشتباهات رایج این است که مؤدی تصور کند هر مبلغی که سازمان در سامانه نمایش میدهد، الزاماً همان فروش واقعی اوست.
در حالی که مؤدی باید اطلاعات نمایشدادهشده را بررسی کند و در صورت وجود مغایرت، فروش واقعی را اعلام کند.
اشتباه دیگر، بیتوجهی به سقف فروش است. اگر فروش واقعی از سقف تعیینشده بیشتر باشد، استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ میتواند موجب ایجاد مشکلات مالیاتی و مطالبه مالیات و جرائم مربوطه شود.
همچنین عدم پذیرش مالیات مقطوع بدون ارسال اظهارنامه در موعد مقرر، یکی از مواردی است که میتواند برای مؤدی مشکلساز شود.
جمعبندی مطلب تبصره ماده ۱۰۰
تبصره ماده ۱۰۰ عملکرد سال ۱۴۰۴ فرصتی برای سادهسازی تکالیف مالیاتی برخی صاحبان مشاغل است؛ اما استفاده از آن نیازمند بررسی دقیق شرایط مؤدی، میزان فروش، وضعیت پرونده و اطلاعات ثبتشده در سامانه مالیاتی است.
برای عملکرد سال ۱۴۰۴، سقف فروش ۷۲۰ میلیارد ریال یکی از مهمترین معیارهای تعیین مشمولیت مالیات مقطوع است. مؤدیان واجد شرایط میتوانند در صورت پذیرش مالیات مقطوع، از برخی تکالیف مربوط به نگهداری دفاتر و ارائه اظهارنامه معاف شوند.
با این حال، در صورتی که مؤدی مالیات مقطوع را نپذیرد، باید در مهلت مقرر اظهارنامه مالیاتی خود را تسلیم کند. همچنین اگر بعداً مشخص شود فروش واقعی مؤدی از سقف مقرر بیشتر بوده است، ممکن است مالیات بر اساس مقررات مربوطه مجدداً محاسبه و جرائم قانونی نیز مطالبه شود.
به همین دلیل، پیش از پذیرش استفاده تبصره ماده ۱۰۰ توصیه میشود صاحبان مشاغل اطلاعات فروش و درآمد خود را با اطلاعات ثبتشده در سامانه تطبیق دهند و در صورت وجود ابهام یا مغایرت، از مشاوره تخصصی مالیاتی استفاده کنند.
وصول مالیات در سال ۱۴۰۵ به ۸۰۰ همت رسید!
تبصره ماده ۱۰۰مالیات ۱۴۰۴ | راهنمای کامل مالیات مقطوع و اظهارنامه + دانلود بخشنامه
مشاوره اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی ۱۴۰۵
مهمترین اخبار مالیاتی هفته اول شهریور ۱۴۰۵
اظهارنامه مالیاتی عدم فعالیت در سال ۱۴۰۵
نرخ مالیات سیگار و دخانیات وارداتی در سال ۱۴۰۵ اعلام شد
گفتگو (۰)