اخبار مالیاتی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵ شامل مجموعه‌ای از تحولات مهم مالیاتی در ایران و جهان بود؛ از بخشودگی جرایم مالیاتی و توسعه هوشمندسازی در ایران تا تغییرات مالیاتی رمزارزها و مالیات‌های جدید در کشورهای مختلف.

در ایران، بخش مهمی از اخبار بر هوشمندسازی نظام مالیاتی، افزایش سهم مالیات در تأمین هزینه‌های عمومی، گسترش طرح نشان‌دار کردن مالیات و توزیع عوارض ارزش افزوده متمرکز بود. در سطح بین‌المللی نیز دارایی‌های دیجیتال، مالیات‌های سلامت‌محور، اصلاح مالیات بر درآمد و اجرای حداقل مالیات جهانی برای شرکت‌های چندملیتی در مرکز توجه قرار گرفتند.

در ادامه، مهم‌ترین اخبار مالیاتی هفته را در دو بخش ایران و جهان مرور می‌کنیم.

اخبار مالیاتی هفته در ایران

تحولات مالیاتی ایران در این هفته بیش از هر چیز نشان‌دهنده حرکت همزمان سیاست‌گذار در چند مسیر بود: حمایت از بنگاه‌های اقتصادی، افزایش وصول مالیات، توسعه سامانه‌های هوشمند، مقابله با فرار مالیاتی و شفاف‌تر شدن نحوه مصرف درآمدهای مالیاتی.

بخشودگی ۱۴۸ همت جرایم مالیاتی بنگاه‌های آسیب‌دیده

یکی از مهم‌ترین خبرهای هفته به بسته حمایتی دولت برای بنگاه‌های اقتصادی آسیب‌دیده اختصاص داشت.

وزیر امور اقتصادی و دارایی از بخشودگی حدود ۱۴۸ هزار میلیارد تومان جرایم مالیاتی این بنگاه‌ها خبر داد. علاوه بر این، حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان عملیات اجرایی مالیاتی متوقف شده و نزدیک به ۸ هزار میلیارد تومان بدهی مالیاتی نیز وارد فرآیند تقسیط شده است.

این اقدامات با هدف کاهش فشار مالی بر واحدهای اقتصادی و کمک به تداوم تولید و اشتغال انجام شده است.

اهمیت این خبر فقط در رقم بالای بخشودگی نیست؛ بلکه نشان می‌دهد سیاست مالیاتی در شرایط خاص می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای حمایت از فعالیت اقتصادی و جلوگیری از تشدید مشکلات نقدینگی بنگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

رشد ۵۶ درصدی درآمدهای مالیاتی در نیمه نخست سال

یکی دیگر از محورهای مهم اخبار مالیاتی هفته، انتشار گزارشی از عملکرد شش‌ماهه نخست نظام مالیاتی بود.

در نشست خبری سخنگوی دولت که ۲۱ مهرماه به میزبانی سازمان امور مالیاتی برگزار شد، رئیس کل این سازمان اعلام کرد درآمدهای مالیاتی کشور در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵۶ درصد افزایش یافته است.

همچنین عنوان شد که حدود ۷۰ درصد هزینه‌های جاری کشور از محل درآمدهای مالیاتی تأمین می‌شود.

این آمار نشان‌دهنده افزایش نقش مالیات در ساختار تأمین مالی دولت است؛ موضوعی که طی سال‌های اخیر با هدف کاهش وابستگی بودجه به سایر منابع مورد توجه قرار گرفته است.

تعیین تکلیف بیش از ۹۹.۵ درصد پرونده‌های مشاغل به‌صورت سیستمی

در همان نشست، یکی از آمارهای قابل توجه مربوط به صاحبان مشاغل و اصناف بود.

بر اساس گزارش ارائه‌شده، بیش از ۹۹.۵ درصد پرونده‌های صاحبان مشاغل و اصناف به‌صورت سیستمی و بدون مداخله انسانی تعیین تکلیف شده‌اند.

این موضوع بخشی از برنامه هوشمندسازی نظام مالیاتی محسوب می‌شود. افزایش پردازش سیستمی پرونده‌ها می‌تواند علاوه بر سرعت‌بخشی به فرآیند رسیدگی، میزان مراجعه حضوری و وابستگی به فرآیندهای دستی را نیز کاهش دهد.

پیامک‌های مالیاتی و سامانه واکنش به اطلاعات

ارسال پیامک از سوی سازمان امور مالیاتی برای برخی شهروندان نیز در این هفته بازتاب زیادی داشت.

این پیامک‌ها مربوط به اطلاعات معاملاتی ثبت‌شده با کد ملی و مشخصات هویتی افراد است. هدف از این فرآیند، فراهم شدن امکان بررسی معاملات و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی از هویت اقتصادی اشخاص عنوان شده است.

مؤدیان می‌توانند از طریق درگاه خدمات الکترونیکی مالیاتی، اطلاعات ثبت‌شده به نام خود را مشاهده کنند و در صورت وجود اطلاعات نادرست، از سامانه واکنش به اطلاعات موضوع ماده ۱۶۹ برای اعلام تأیید یا رد آن استفاده کنند.

اهمیت این سامانه زمانی بیشتر می‌شود که فرد بدون اطلاع خود با معامله، صورتحساب یا اطلاعاتی مواجه شود که با مشخصات او در سامانه‌های مالیاتی ثبت شده است.

کشف ۸ همت فرار مالیاتی در کرمان

مبارزه با فرار مالیاتی نیز یکی از مهم‌ترین موضوعات اخبار مالیاتی هفته در ایران بود.

رئیس مرکز بازرسی، مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی از کشف و شناسایی حدود ۸ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در استان کرمان خبر داد.

براساس اطلاعات منتشرشده، این رقم از محل صورت‌حساب‌های غیرواقعی مربوط به دو فعال اقتصادی شناسایی شده است.

این پرونده نمونه‌ای از افزایش نقش داده‌ها، صورت‌حساب‌های الکترونیکی و بازرسی‌های مالیاتی در کشف فعالیت‌های مشکوک محسوب می‌شود.

طرح نشان‌دار کردن مالیات و تأمین اعتبار پروژه‌های آب و انرژی

طرح نشان‌دار کردن مالیات نیز در طول هفته چند بار در اخبار مطرح شد.

براساس اعلام نمایندگان مجلس، در سال ۱۴۰۵ حدود ۵.۴ همت اعتبار برای ۳۵۹ پروژه حوزه آب و انرژی در قالب این طرح پیش‌بینی شده است.

در طرح نشان‌دار کردن مالیات، مؤدی می‌تواند از میان برخی پروژه‌های معرفی‌شده، پروژه موردنظر خود را انتخاب کند تا مالیات پرداختی او برای تأمین اعتبار همان طرح اختصاص یابد.

این سازوکار علاوه بر تأمین منابع مالی پروژه‌ها، می‌تواند به افزایش شفافیت درباره محل مصرف مالیات کمک کند.

بازار تاریخی تبریز در طرح نشان‌دار کردن مالیات

یکی از نمونه‌های جالب اجرای این سیاست، مرمت اضطراری بازار سرپوشیده تبریز است.

این پروژه در فهرست طرح‌های نشان‌دار کردن مالیات قرار گرفته و حدود ۵ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای آن در نظر گرفته شده است.

در استان سمنان نیز بخشی از منابع این طرح برای پروژه‌های تأمین آب آشامیدنی و توسعه زیرساخت‌های مناطق عشایری اختصاص یافته است.

این نمونه‌ها نشان می‌دهند که طرح نشان‌دار کردن مالیات فقط به پروژه‌های اقتصادی محدود نیست و می‌تواند حوزه‌هایی مانند آب، انرژی، میراث فرهنگی و زیرساخت‌های عمومی را نیز پوشش دهد.

رشد ۸۲ درصدی توزیع عوارض ارزش افزوده

از دیگر آمارهای مهم این هفته، افزایش قابل توجه توزیع عوارض مالیات بر ارزش افزوده بود.

در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۲۰۷ هزار و ۲۰۲ میلیارد تومان عوارض ارزش افزوده به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها و امور عشایر اختصاص یافته است.

این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۲ درصد رشد نشان می‌دهد.

در میان دریافت‌کنندگان، شهرداری‌ها سهم قابل توجهی داشته‌اند و بیش از ۱۶۸ هزار میلیارد تومان از این منابع به آنها اختصاص یافته است.

افزایش عوارض ارزش افزوده در استان‌ها

در چند استان نیز آمار جداگانه‌ای از توزیع عوارض منتشر شد.

در زنجان، بیش از ۳ هزار و ۶۴ میلیارد تومان عوارض ارزش افزوده توزیع شده که رشد آن نزدیک به ۹۰ درصد گزارش شده است.

در البرز نیز بیش از ۱۰۵ هزار میلیارد ریال عوارض به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و سایر بخش‌های مرتبط اختصاص یافته است.

در کرمان، میزان عوارض توزیع‌شده در نیمه نخست سال از ۱۳۴ هزار میلیارد ریال عبور کرده و در ایلام نیز ۶۳۸ میلیارد تومان عوارض ارزش افزوده و آلایندگی توزیع شده است.

در رودهن نیز هفت پروژه عمرانی و خدماتی با استفاده از منابع حاصل از عوارض ارزش افزوده به بهره‌برداری رسیده یا در مسیر اجرا قرار گرفته‌اند.

سهم ۷۱ همتی سلامت از مالیات بر ارزش افزوده

یکی از مصادیق بازگشت درآمدهای مالیاتی به خدمات عمومی، سهم حوزه سلامت است.

در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، منابع اختصاص‌یافته به سلامت از محل مالیات بر ارزش افزوده با رشد ۹۲ درصدی به بیش از ۷۱ هزار میلیارد تومان رسیده است.

از این منابع حدود ۲ هزار میلیارد تومان برای تأمین رایگان مکمل‌های تغذیه‌ای در مناطق روستایی، عشایری و شهرهای کوچک اختصاص داده شده است.

در استان سمنان نیز مجموعاً حدود ۸ هزار و ۹۹۷ میلیارد ریال از منابع مالیات بر ارزش افزوده به حوزه‌های سلامت، ورزش و پارک‌های علم و فناوری تخصیص یافته است.

نشست نخبگان و ادامه مسیر هوشمندسازی مالیاتی

روز ۲۲ مهرماه، سازمان امور مالیاتی میزبان نشست هم‌اندیشی اساتید، اقتصادپژوهان و نخبگان حوزه مالیات بود.

در این نشست، رئیس کل سازمان امور مالیاتی گزارشی از عملکرد نظام مالیاتی ارائه کرد و برنامه‌های سازمان در حوزه هوشمندسازی فرآیندهای مالیاتی مورد بحث قرار گرفت.

همزمان، تجربه ایران در زمینه هوشمندسازی مالیاتی در هفتمین مجمع همکاری مالیاتی پهنه راه در جاکارتا نیز ارائه شد.

در این نشست بین‌المللی، توسعه خدمات هوشمند و برنامه افشای داوطلبانه اطلاعات مؤدیان از جمله موضوعات مورد توجه بود.

جمع‌بندی اخبار مالیاتی ایران

مرور اخبار مالیاتی هفته در ایران نشان می‌دهد سه موضوع بیش از سایر موارد برجسته بوده‌اند: افزایش استفاده از فناوری در فرآیندهای مالیاتی، هدایت بخشی از درآمدهای مالیاتی به خدمات عمومی و توسعه ابزارهای مقابله با فرار مالیاتی.

در کنار این موارد، حمایت از واحدهای اقتصادی آسیب‌دیده از طریق بخشودگی، توقف عملیات اجرایی و تقسیط بدهی نیز نشان‌دهنده استفاده از ظرفیت‌های مالیاتی برای حمایت از فعالیت اقتصادی است.

اخبار مالیاتی هفته در جهان

در سطح بین‌المللی نیز اخبار مالیاتی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵ پرخبر سپری شد. مالیات بر محصولات ناسالم، دارایی‌های دیجیتال، مالیات بر درآمد خانوارها و حداقل مالیات جهانی شرکت‌های چندملیتی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده بودند.

آلمان در مسیر مالیات بر نوشیدنی‌های شیرین

هیئت وزیران آلمان پیش‌نویس قانونی برای وضع مالیات بر نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر تصویب کرده است.

در صورت تصویب نهایی، این مالیات از اول ژوئیه ۲۰۲۷ اجرا خواهد شد.

نوشیدنی‌هایی که حداقل ۵ گرم قند در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر داشته باشند مشمول مالیات خواهند شد.

برای محصولات دارای ۵ تا کمتر از ۸ گرم قند، مالیات ۰.۲۶ یورو برای هر لیتر و برای محصولات دارای حداقل ۸ گرم قند، مالیات ۰.۳۲ یورو در هر لیتر در نظر گرفته شده است.

دولت آلمان انتظار دارد اجرای این سیاست در سال ۲۰۲۸ حدود ۹۲۵ میلیون یورو درآمد ایجاد کند.

در کنار درآمدزایی، کاهش مصرف شکر و هزینه‌های مرتبط با چاقی، دیابت و سایر مشکلات سلامت نیز از اهداف این طرح است.

مالیات در بودجه ۲۰۲۷ فرانسه و نگرانی صنعت سینما

در فرانسه، بررسی بودجه سال ۲۰۲۷ نگرانی‌هایی را در صنعت سینما ایجاد کرده است.

یکی از مهم‌ترین پیشنهادها، افزایش مالیات بر ارزش افزوده اشتراک تلویزیون پولی از ۱۰ درصد به ۲۰ درصد است.

این تغییر می‌تواند بر فعالیت شبکه Canal+ اثر بگذارد؛ شبکه‌ای که نقش مهمی در تأمین مالی سینمای فرانسه دارد.

فعالان این صنعت هشدار داده‌اند که کاهش سرمایه‌گذاری این شبکه ممکن است تأمین مالی صدها پروژه سینمایی را طی چند سال آینده با مشکل مواجه کند.

با این حال، این تصمیم هنوز نهایی نشده و در چارچوب بررسی لایحه بودجه قرار دارد.

فرانسه به دنبال گسترش مالیات رمزارزها

دارایی‌های دیجیتال نیز بخش مهمی از اخبار مالیاتی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵ در جهان را تشکیل دادند.

کمیسیون مالی مجلس ملی فرانسه چند اصلاحیه مرتبط با مالیات رمزارزها را بررسی و تصویب کرده است.

یکی از مهم‌ترین پیشنهادها، گسترش مالیات خروج به دارندگان دارایی‌های رمزارزی با ارزش بیش از ۸۰۰ هزار یورو است.

به این ترتیب، برخی افرادی که اقامت مالیاتی خود را از فرانسه به کشور دیگری منتقل می‌کنند، ممکن است بابت سود تحقق‌نیافته دارایی‌های دیجیتال خود مشمول مالیات شوند.

همچنین پیشنهاد شده است تبدیل رمزارز به استیبل‌کوین نیز به‌عنوان یک رویداد مشمول مالیات در نظر گرفته شود.

امکان انتقال زیان‌های رمزارزی برای تهاتر با سودهای سال‌های بعد تا مدت ۱۰ سال نیز از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده است.

پرتغال و اصلاح مالیات خانوارها

لایحه بودجه ۲۰۲۷ پرتغال نیز شامل مجموعه‌ای از اصلاحات مالیاتی است.

دولت قصد دارد آستانه‌های پله‌های مالیات بر درآمد را به‌طور متوسط حدود ۳.۸۸ درصد افزایش دهد. نرخ‌های مالیات بر درآمد نیز در ۹ پله بین ۱۲.۲ تا ۴۸ درصد قرار خواهند گرفت.

در حوزه مسکن، سقف کسر هزینه اجاره از مالیات افزایش می‌یابد و جوانان تا ۳۵ سال همچنان از برخی معافیت‌های مالیاتی مربوط به خرید نخستین خانه برخوردار خواهند بود.

آرژانتین به شبکه گزارش‌دهی مالیاتی رمزارزها می‌پیوندد

آرژانتین اعلام کرده است چارچوب گزارش‌دهی دارایی‌های رمزارزی OECD موسوم به CARF را اجرا خواهد کرد.

براساس برنامه اعلام‌شده، تبادل خودکار اطلاعات مرتبط با دارایی‌های دیجیتال حداکثر تا سپتامبر ۲۰۲۹ آغاز خواهد شد.

این چارچوب مالیات جدیدی ایجاد نمی‌کند، اما صرافی‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات مرتبط با رمزارز را ملزم می‌کند اطلاعات مشخصی درباره کاربران و معاملات آنها ارائه دهند.

آمریکا؛ معافیت موقت از جریمه مالیاتی گازوئیل رنگی

در آمریکا، سازمان مالیاتی این کشور از یک معافیت موقت در زمینه گازوئیل رنگی خبر داد.

طبق این تصمیم، در یک دوره محدود تا پایان سال ۲۰۲۶، برای استفاده جاده‌ای از این نوع سوخت جریمه مالیاتی اعمال نخواهد شد.

این اقدام در واکنش به شرایط خاص بازار انرژی انجام شده و هدف آن افزایش انعطاف در تأمین سوخت عنوان شده است.

یونان و محدودیت اعتبار مالیات خارجی

دادگاه عالی اداری یونان نیز درباره نحوه استفاده شرکت‌ها از اعتبار مالیات پرداخت‌شده در خارج تصمیم مهمی اتخاذ کرد.

طبق این تصمیم، مالیات پرداخت‌شده توسط شعبه خارجی یک شرکت تنها تا میزان مالیات باقی‌مانده آن شرکت در یونان قابل استفاده خواهد بود.

در نتیجه، اعتبار مالیات خارجی نمی‌تواند باعث ایجاد یا افزایش طلب قابل استرداد مالیاتی شود.

این تصمیم برای شرکت‌هایی که در چند کشور فعالیت دارند اهمیت زیادی دارد.

کنیا و اجرای حداقل مالیات جهانی ۱۵ درصدی

کنیا مقررات نهایی خود را برای اجرای حداقل مالیات جهانی شرکت‌های چندملیتی منتشر کرده است.

این مقررات در چارچوب Pillar Two طراحی شده‌اند و هدف آنها رسیدن به حداقل نرخ مؤثر مالیاتی ۱۵ درصد برای گروه‌های چندملیتی مشمول است.

قواعد جدید موضوعاتی مانند نحوه محاسبه درآمد، مالیات‌های مشمول، معافیت‌ها، الزامات اطلاع‌رسانی و مقررات انتقالی را پوشش می‌دهند.

این اقدام نشان‌دهنده گسترش اجرای حداقل مالیات جهانی در اقتصادهای مختلف، از جمله کشورهای آفریقایی است.

جمع‌بندی اخبار مالیاتی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵

مرور اخبار مالیاتی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که سیاست‌های مالیاتی در ایران و جهان بیش از گذشته در حال پیوند خوردن با موضوعات اقتصادی، اجتماعی و فناوری هستند.

در ایران، تمرکز بر هوشمندسازی نظام مالیاتی، افزایش شفافیت، مبارزه با فرار مالیاتی و بازگشت بخشی از درآمدهای مالیاتی به حوزه‌هایی مانند سلامت، شهرداری‌ها، آب و انرژی ادامه دارد.

در سطح بین‌المللی نیز دولت‌ها به سراغ حوزه‌های جدیدی از مالیات‌ستانی رفته‌اند. دارایی‌های دیجیتال، نوشیدنی‌های شیرین، شرکت‌های چندملیتی و فعالیت‌های فرامرزی نمونه‌هایی از این روند هستند.

در مجموع، اخبار مالیاتی هفته نشان می‌دهد مالیات دیگر فقط ابزاری برای تأمین درآمد دولت‌ها نیست؛ بلکه به یکی از ابزارهای اصلی سیاست‌گذاری در حوزه سلامت، اقتصاد دیجیتال، حمایت از تولید، توسعه زیرساخت و شفافیت اقتصادی تبدیل شده است.

خدمات نورترازان معین

نورترازان معین با رصد تغییرات قوانین، بخشنامه‌ها و اخبار مالیاتی هفته، به کسب‌وکارها و مؤدیان کمک می‌کند آثار مقررات جدید را بهتر ارزیابی کنند.

خدمات این مجموعه شامل بررسی پرونده‌های مالیاتی، مشاوره مالیاتی، اعتراض و دادرسی، بررسی تکالیف قانونی مؤدیان، تحلیل بخشنامه‌ها و همراهی در فرآیندهای مالیاتی است.