رقم کل معوقات حقوق بازنشستگان مربوط به مابه‌التفاوت افزایش حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ مشخص شده است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده مجموع این مطالبات به ۸۲ هزار میلیارد تومان، معادل ۸۲ همت، می‌رسد. با این حال، مبلغی که به حساب هر بازنشسته واریز خواهد شد یکسان نیست و بر اساس حکم حقوقی و وضعیت متناسب‌سازی هر فرد متفاوت است.

از سوی دیگر، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جلسه کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرده است که احتمالاً پرداخت این معوقات از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ آغاز می‌شود. استفاده از واژه «احتمالاً» اهمیت دارد؛ زیرا این تاریخ در زمان انتشار این مطلب از سایت نورترازان معین هنوز به‌عنوان برنامه قطعی پرداخت از سوی سازمان تأمین اجتماعی اعلام نشده است.

بنابراین دو موضوع را باید از هم جدا کرد:

رقم کل بدهی مشخص است: ۸۲ هزار میلیارد تومان.

اما زمان قطعی و مبلغ دقیق واریزی هر بازنشسته هنوز یک عدد واحد و عمومی ندارد.

معوقات حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی بابت چیست؟

موضوع معوقات به مابه‌التفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ مربوط می‌شود.

در سال ۱۴۰۵ احکام جدید افزایش سالانه مستمری و مرحله سوم متناسب‌سازی با تأخیر صادر شد. سازمان تأمین اجتماعی نیز در اطلاعیه مربوط به پرداخت حقوق تیرماه تصریح کرده بود که معوقات مورد بحث شامل مابه‌التفاوت ناشی از افزایش سالانه و اجرای مرحله سوم متناسب‌سازی مربوط به فروردین و اردیبهشت است.

احکام جدید افزایش سالانه و متناسب‌سازی حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر در خردادماه صادر و در دسترس قرار گرفت. از آن زمان، حقوق بر مبنای احکام جدید پرداخت شد اما مابه‌التفاوت دو ماه ابتدایی سال باقی ماند.

به زبان ساده، اگر مستمری یک بازنشسته بر اساس حکم جدید ۱۴۰۵ بیشتر از مبلغی باشد که بابت فروردین و اردیبهشت دریافت کرده است، اختلاف این دو مبلغ بخشی از معوقه‌ای است که باید برای او تسویه شود.

رقم دقیق کل معوقات حقوق بازنشستگان چقدر است؟

طبق اعلام رسمی مدیرکل امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، مجموع مابه‌التفاوت دوماهه افزایش حقوق سال جاری قابل پرداخت به بازنشستگان و مستمری‌بگیران ۸۲ هزار میلیارد تومان است.

یعنی:

۸۲ هزار میلیارد تومان = ۸۲ همت

این عدد مربوط به مجموع منابع مورد نیاز برای پرداخت معوقات است و نباید آن را با مبلغ دریافتی هر بازنشسته اشتباه گرفت.

آیا هر بازنشسته مبلغ مشخصی از این ۸۲ همت دریافت می‌کند؟

خیر.

تقسیم ساده ۸۲ همت بین همه بازنشستگان روش درستی برای محاسبه معوقه هر شخص نیست. مستمری و میزان افزایش حقوق افراد یکسان نیست و متناسب‌سازی نیز برای همه مبلغ برابری ایجاد نمی‌کند.

سازمان تأمین اجتماعی صراحتاً اعلام کرده است که متناسب‌سازی به معنای پرداخت مبلغ یکسان به همه افراد نیست و مبلغ آن با توجه به وضعیت مستمری هر فرد محاسبه می‌شود.

مبلغ معوقات حقوق بازنشستگان برای هر بازنشسته چگونه مشخص می‌شود؟

رقم مطالبات هر فرد را باید بر اساس حکم جدید سال ۱۴۰۵ و مبالغی که بابت فروردین و اردیبهشت دریافت کرده است بررسی کرد.

علت تفاوت مبالغ این است که افزایش مستمری در سال ۱۴۰۵ برای همه بازنشستگان به یک شکل محاسبه نشده است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده افزایش مستمری حداقل‌بگیران و سایر سطوح متفاوت است و علاوه بر افزایش سالانه، برای مشمولان، مرحله سوم متناسب‌سازی نیز اعمال شده است.

در نتیجه، عواملی مانند این موارد می‌تواند رقم نهایی معوقه را تغییر دهد:

• مبلغ مستمری پیش از افزایش سال ۱۴۰۵؛
• حداقل‌بگیر یا سایر سطوح بودن بازنشسته؛
• میزان افزایش سالانه درج‌شده در حکم جدید؛
• مشمول بودن و مبلغ مرحله سوم متناسب‌سازی؛
• نوع مستمری و وضعیت حکم هر فرد؛
• تفاوت مبلغ پرداختی فروردین و اردیبهشت با حکم نهایی ۱۴۰۵.

بنابراین انتشار یک عدد مانند «همه بازنشستگان ۱۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند» یا «معوقه همه افراد ۲۰ میلیون تومان است» بدون استناد به حکم شخصی بازنشسته قابل اتکا نیست.

یک مثال ساده برای درک مبلغ معوقات حقوق بازنشستگان

فرض کنید یک بازنشسته بابت فروردین و اردیبهشت، هر ماه مبلغی بر مبنای حکم قبلی دریافت کرده باشد و پس از صدور حکم جدید مشخص شود حقوق قانونی او در سال ۱۴۰۵ بیشتر بوده است.

اگر اختلاف مبلغ مستمری قدیم و جدید او فرضاً ماهانه ۶ میلیون تومان باشد، مابه‌التفاوت دو ماه در یک محاسبه ساده می‌تواند حدود:

۶ میلیون × ۲ ماه = ۱۲ میلیون تومان

باشد.

اما این مثال فقط برای توضیح مفهوم است و به معنای اعلام مبلغ واقعی معوقه بازنشستگان نیست. رقم واقعی باید از حکم و محاسبات شخصی همان مستمری‌بگیر استخراج شود.

زمان پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان؛ آیا ۱۰ شهریور قطعی است؟

در جلسه کمیسیون اجتماعی مجلس که با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مسئولان سازمان تأمین اجتماعی برگزار شد، وزیر کار اعلام کرد احتمالاً شروع پرداخت معوقات متناسب‌سازی و افزایش حقوق از ۱۰ شهریورماه باشد.

این خبر از این جهت مهم است که برای نخستین بار یک بازه مشخص‌تر برای شروع پرداخت مطرح شده؛ اما نباید تیتر «واریز قطعی در ۱۰ شهریور» از آن استخراج کرد.

عبارت دقیق خبر بر احتمال آغاز پرداخت از ۱۰ شهریور دلالت دارد، نه تضمین واریز برای همه بازنشستگان در همان روز.

چند روز پیش از این اظهارنظر نیز مدیرکل امور مستمری‌های تأمین اجتماعی اعلام کرده بود که زمان دقیق تأمین مالی و پرداخت معوقات هنوز نهایی نشده و پس از تصمیم‌گیری، اطلاع‌رسانی رسمی انجام خواهد شد.

بنابراین در زمان انتشار این مقاله می‌توان گفت:

موضوع	آخرین وضعیت
رقم کل معوقات	۸۲ هزار میلیارد تومان
ماه‌های مربوط	فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵
علت	مابه‌التفاوت افزایش حقوق و متناسب‌سازی
مبلغ هر بازنشسته	متفاوت و وابسته به حکم شخصی
زمان مطرح‌شده برای شروع	احتمالاً از ۱۰ شهریور
قطعی بودن ۱۰ شهریور	خیر؛ هنوز باید منتظر اطلاعیه رسمی تأمین اجتماعی بود

چرا پرداخت ۸۲ همت معوقه به تأخیر افتاده است؟

سازمان تأمین اجتماعی علت اصلی تأخیر را نیاز به تأمین منابع نقدی مازاد بر هزینه‌های جاری سازمان اعلام کرده است.

این سازمان علاوه بر پرداخت مستمری ماهانه، هزینه‌های درمانی و سایر تعهدات خود را نیز از منابع موجود تأمین می‌کند و برای پرداخت یکجای ۸۲ هزار میلیارد تومان معوقه، نیازمند منابع اضافی است. مدیرکل امور مستمری‌های سازمان اعلام کرده تأمین مالی این مبلغ با همکاری دولت و مجلس در حال پیگیری است.

در جلسه کمیسیون اجتماعی مجلس نیز مقرر شد تأمین اجتماعی رقم ریالی اعتبارات مورد نیاز را به رئیس کمیسیون اعلام کند تا با همکاری دولت و مجلس درباره تأمین منابع تصمیم‌گیری شود.

افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ چگونه اعمال شد؟

بر اساس اطلاعیه رسمی سازمان تأمین اجتماعی، در سال ۱۴۰۵ افزایش مستمری سالانه در کنار مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی موضوع برنامه هفتم پیشرفت اعمال شده است.

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که برای حداقل‌بگیران افزایش مستمری سالانه ۶۰ درصد در نظر گرفته شده و برای سایر سطوح نیز سازوکار افزایش جداگانه‌ای اجرا شده است. در کنار این افزایش، مرحله سوم متناسب‌سازی برای مشمولان اعمال شده تا روند سه‌ساله متناسب‌سازی تکمیل شود.

همین تفاوت در نحوه افزایش مستمری یکی از دلایلی است که مبلغ معوقه فروردین و اردیبهشت برای همه بازنشستگان برابر نیست.

بازنشسته چگونه مبلغ متناسب‌سازی و حکم جدید خود را بررسی کند؟

سازمان تأمین اجتماعی امکان مشاهده جزئیات حکم و محاسبات متناسب‌سازی را از طریق سامانه خدمات غیرحضوری فراهم کرده است.

بازنشستگان می‌توانند پس از ورود به سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی، از بخش مربوط به حکم مستمری‌بگیران و مشاهده حکم افزایش سالانه، حکم جدید خود را بررسی کنند. همچنین ابزار محاسبه متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ نیز برای مشاهده جزئیات محاسبات در اختیار مستمری‌بگیران قرار گرفته است.

در صورت وجود ابهام یا اعتراض به حکم صادرشده نیز امکان ثبت درخواست از طریق مرکز ارتباطات مردمی سازمان وجود دارد و شماره ۱۴۲۰ به‌عنوان مرکز پاسخگویی تأمین اجتماعی اعلام شده است.

حقوق مرداد ۱۴۰۵ چه زمانی واریز می‌شود؟

باید بین حقوق مردادماه و معوقات فروردین و اردیبهشت تفاوت قائل شد.

این دو پرداخت یک موضوع واحد نیستند.

در تیرماه ۱۴۰۵، سازمان تأمین اجتماعی حقوق بازنشستگان را از ۲۹ تیر آغاز کرد و اعلام کرد پرداخت بیش از ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر به‌تدریج طی ۷۲ ساعت و از طریق بانک‌های عامل انجام می‌شود.

بنابراین پرداخت در روزهای پایانی ماه رویه ماه‌های اخیر بوده است؛ اما تا زمان تنظیم این مقاله در ۲۷ مرداد ۱۴۰۵، نباید تاریخ ۲۹ تا ۳۱ مرداد را به‌عنوان برنامه قطعی حقوق مرداد منتشر کرد مگر آنکه اطلاعیه رسمی جدید سازمان تأمین اجتماعی صادر شود.

به همین دلیل اگر در برخی منابع تاریخ ۲۹، ۳۰ و ۳۱ مرداد را می‌بینید، باید بررسی کنید که آیا این تاریخ بر اساس اطلاعیه رسمی سال ۱۴۰۵ اعلام شده یا صرفاً بر اساس الگوی ماه‌های گذشته پیش‌بینی شده است.

حقوق مرداد و معوقات با هم واریز می‌شوند؟

فعلاً سند رسمی منتشرشده‌ای که نشان دهد معوقات فروردین و اردیبهشت همراه با حقوق مرداد پرداخت خواهد شد وجود ندارد.

برعکس، آخرین خبر مجلس از احتمال آغاز پرداخت معوقات از ۱۰ شهریور حکایت دارد. بنابراین حقوق عادی مرداد و معوقات دوماهه را باید فعلاً دو پرداخت جداگانه در نظر گرفت.

«همسان‌سازی» یا «متناسب‌سازی»؛ کدام اصطلاح دقیق‌تر است؟

در بسیاری از خبرها از عبارت «همسان‌سازی حقوق بازنشستگان» استفاده می‌شود؛ اما در متن قانون برنامه هفتم و اطلاعیه‌های رسمی سازمان تأمین اجتماعی، اصطلاح اصلی «متناسب‌سازی» است. سازمان تأمین اجتماعی مرحله سوم این فرآیند را در سال ۱۴۰۵ اجرا کرده است.

بنابراین در بررسی حکم حقوقی بازنشسته بهتر است میان:

افزایش سالانه مستمری

و

مبلغ ناشی از متناسب‌سازی

تفاوت قائل شویم؛ زیرا این دو از نظر مبنا یک موضوع واحد نیستند.

چند برداشت اشتباه درباره معوقات حقوق بازنشستگان

یکی از رایج‌ترین اشتباهات در معوقات حقوق بازنشستگان این است که رقم ۸۲ همت به‌عنوان مبلغ معوقه هر فرد تفسیر شود. این عدد کل منابع مورد نیاز برای پرداخت مطالبات است، نه سهم هر بازنشسته.

اشتباه دوم این است که گفته شود «پرداخت معوقات در ۱۰ شهریور قطعی شده است». خبر رسمی مجلس می‌گوید وزیر کار آغاز پرداخت از ۱۰ شهریور را احتمالی اعلام کرده است.

اشتباه سوم نیز اعلام یک مبلغ ثابت برای همه مستمری‌بگیران است؛ در حالی که سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده متناسب‌سازی برای همه مبلغ یکسان ایجاد نمی‌کند.

 

جمع‌بندی مطلب معوقات حقوق بازنشستگان

تکلیف رقم کل معوقات حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی نسبت به خبرهای قبلی روشن‌تر شده است. طبق اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، برای پرداخت مابه‌التفاوت دوماهه افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، ۸۲ هزار میلیارد تومان منابع مورد نیاز است.

این مطالبات عمدتاً به مابه‌التفاوت افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب‌سازی فروردین و اردیبهشت مربوط می‌شود. با این حال، مبلغ دریافتی هر بازنشسته متفاوت است و باید بر اساس حکم سال ۱۴۰۵ او محاسبه شود.

درباره زمان پرداخت نیز آخرین خبر این است که وزیر کار احتمال آغاز واریز از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ را مطرح کرده است؛ بنابراین تا انتشار اطلاعیه رسمی سازمان تأمین اجتماعی، بهتر است این تاریخ را «زمان احتمالی» بدانیم و نه موعد قطعی.