سازمان امور مالیاتی کشور در بخشنامه‌ای جدید، شرایط و ضوابط معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم را برای برخی صاحبان مشاغل تشریح کرده است. بر اساس این مقررات، بخشی از صاحبان مشاغل که شرایط تعیین‌شده را داشته باشند و مجموع فروش کالا و خدمات آن‌ها از حد نصاب مشخصی فراتر نرود، می‌توانند در سال ۱۴۰۵ از صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم در سامانه مؤدیان معاف شوند.

این معافیت شامل تمام مؤدیان و کسب‌وکارها نمی‌شود و برخی اشخاص حقیقی و حقوقی، صرف‌نظر از میزان فروش سالانه، همچنان موظف به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند. به همین دلیل، آگاهی از جزئیات بخشنامه، حد نصاب‌های فروش، گروه‌های مستثنی و شرایط بازگشت یا عدم بازگشت معافیت، برای صاحبان مشاغل اهمیت زیادی دارد.

در این مقاله از نورترازان معین، شرایط معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم در سال ۱۴۰۵، حد نصاب فروش و مهم‌ترین استثنائات اعلام‌شده را بررسی می‌کنیم.

شرایط معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی در سال ۱۴۰۵

بر اساس بخشنامه رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، صاحبان مشاغل موضوع فصل چهارم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم که تا پایان سال ۱۴۰۴ از صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع ماده ۱۴ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان معاف بوده‌اند، یا فعالیت خود را از سال ۱۴۰۵ آغاز کرده‌اند، در صورت رعایت شرایط مقرر می‌توانند از معافیت استفاده کنند.

شرط اصلی معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی در سال ۱۴۰۵، کمتر بودن مجموع فروش کالا و خدمات مؤدی از ۱۲۰ میلیارد ریال است.

بر این اساس، گروه‌های مشمول، مادامی که مجموع فروش کالا و خدمات آن‌ها در سال ۱۴۰۵ کمتر از حد نصاب تعیین‌شده باشد، از صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم در سامانه مؤدیان معاف خواهند بود؛ البته این موضوع باید با توجه به وضعیت پرونده مالیاتی و سایر ضوابط بخشنامه بررسی شود.

جدول شرایط اصلی معافیت از صدور صورتحساب

موضوع	شرایط اعلام‌شده
گروه مشمول	برخی صاحبان مشاغل موضوع فصل چهارم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم
وضعیت در سال ۱۴۰۴	معاف از صدور صورتحساب الکترونیکی بوده‌اند
شروع فعالیت	اشخاصی که از سال ۱۴۰۵ شروع به فعالیت کرده‌اند
حد نصاب فروش سال ۱۴۰۵	کمتر از ۱۲۰ میلیارد ریال
نوع صورتحساب	صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم
بستر قانونی	ماده ۱۴ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و بخشنامه مربوطه

توجه: استفاده از معافیت به معنای معافیت از سایر تکالیف مالیاتی نیست و شرایط هر پرونده باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

حد نصاب فروش برای معافیت از صدور صورتحساب چگونه محاسبه می‌شود؟

یکی از موضوعات مهم در بخشنامه جدید، نحوه بررسی حد نصاب فروش در سال‌های گذشته و سال ۱۴۰۵ است. طبق مفاد اعلام‌شده، اگر مجموع فروش کالا و خدمات صاحبان مشاغل از حد نصاب‌های تعیین‌شده در سال‌های قبل عبور نکرده باشد، اما در سال ۱۴۰۵ از حد نصاب ۱۲۰ میلیارد ریال عبور کند، وضعیت معافیت آن‌ها تغییر خواهد کرد.

حد نصاب‌های مورد اشاره در بخشنامه عبارت‌اند از:

سال	حد نصاب فروش
سال ۱۴۰۲	۱۸۰ میلیارد ریال
سال ۱۴۰۳	۱۴۴ میلیارد ریال
سال ۱۴۰۴	۱۴۴ میلیارد ریال
سال ۱۴۰۵	۱۲۰ میلیارد ریال

بر اساس بخشنامه، چنانچه مجموع فروش مؤدی در سال ۱۴۰۵ از حد نصاب تعیین‌شده عبور کند، از ابتدای دومین دوره پس از پایان دوره عبور از نصاب، معافیت موضوع بخشنامه برای آن پرونده برقرار نخواهد بود. در این شرایط، مؤدی با رعایت مفاد بخشنامه شماره ۱۱/۱۴۰۵/۲۰۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۲/۱۳، مکلف به صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی نوع اول یا دوم، حسب مورد، خواهد شد.

منظور از دومین دوره پس از عبور از حد نصاب چیست؟

زمان شروع الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی، صرفاً به زمان عبور از حد نصاب فروش محدود نمی‌شود. مطابق مفاد بخشنامه، شروع تکلیف در این حالت از ابتدای دومین دوره پس از اتمام دوره‌ای است که عبور از نصاب در آن رخ داده است.

بنابراین، مؤدیان باید علاوه بر بررسی میزان فروش، دوره مالیاتی مربوط به عبور از حد نصاب و زمان دقیق آغاز تکلیف صدور صورتحساب را نیز در نظر بگیرند.

برای جلوگیری از اشتباه در تشخیص زمان شروع تعهدات، بررسی بخشنامه و وضعیت پرونده مالیاتی با کمک مشاور مالیاتی می‌تواند کاربردی باشد.

حد نصاب معافیت برای اشخاص حقیقی چگونه تعیین می‌شود؟

در بخشنامه سازمان امور مالیاتی تأکید شده است که حد نصاب موضوع ماده ۱۴ مکرر قانون، در رابطه با پرونده‌های اشخاص حقیقی، اعم از انفرادی یا مشارکتی، به ازای هر پرونده مالیاتی محاسبه می‌شود.

به این ترتیب، مبالغ تعیین‌شده در صدر بخشنامه برای هر پرونده مالیاتی اشخاص حقیقی ملاک بررسی قرار می‌گیرد. مؤدیان باید وضعیت پرونده خود را در چارچوب ضوابط مربوطه بررسی کنند تا مشخص شود آیا شرایط استفاده از معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی را دارند یا خیر.

چه اشخاصی مشمول معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی نیستند؟

تمام صاحبان مشاغل مشمول معافیت اعلام‌شده نیستند. بر اساس بخشنامه، برخی اشخاص و فعالیت‌ها فارغ از قواعد عمومی این معافیت، با هر میزان فروش کالا و خدمات سالانه همچنان ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند.

مهم‌ترین گروه‌های مستثنی عبارت‌اند از:

۱. اشخاص حقوقی موضوع فصل پنجم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم

کلیه اشخاص حقوقی موضوع فصل پنجم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ و اصلاحیه‌های بعدی آن، مشمول معافیت عمومی موضوع این بخشنامه نخواهند بود.

این گروه از مؤدیان باید تکالیف قانونی مربوط به صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی را مطابق مقررات مربوطه انجام دهند.

۲. برخی صاحبان حرف و مشاغل پزشکی و حقوقی

اشخاص حقیقی موضوع جزء (۲) بند (ط) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲، از جمله گروه‌های مستثنی اعلام‌شده هستند.

این گروه شامل موارد زیر می‌شود:

• صاحبان حرف و مشاغل پزشکی و پیراپزشکی
• داروسازان و داروخانه‌ها
• دامپزشکان
• فروشندگان تجهیزات پزشکی
• فعالان کسب‌وکارهای حقوقی، از جمله وکالت و مشاوره حقوقی و خانواده

اشخاص مشمول این گروه‌ها باید تکالیف مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی را بدون اتکا به معافیت عمومی موضوع بخشنامه بررسی و اجرا کنند.

۳. عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین

بر اساس جزء (۴) بند (ب) ماده (۲۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰، عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین، با هر میزان فروش کالا و خدمات، در گروه مستثنی از معافیت قرار می‌گیرند.

بنابراین، میزان فروش سالانه این فعالان اقتصادی، موجب بهره‌مندی آن‌ها از معافیت عمومی موضوع بخشنامه نخواهد شد.

۴. فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فرآوری مواد معدنی

فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فرآوری مواد معدنی موضوع بند (م) تبصره (۷) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ نیز از گروه‌های مستثنی هستند.

این دسته از مؤدیان باید مقررات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی را مطابق تکالیف قانونی خود رعایت کنند.

۵. واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و خدماتی آلاینده

کلیه واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و خدماتی آلاینده که به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست، حدود مجاز و استانداردهای زیست‌محیطی را رعایت نمی‌کنند، از ابتدای دومین دوره مالیاتی پس از پایان دوره درج در پایگاه واحدهای آلاینده، مشمول استثنای اعلام‌شده خواهند بود.

در این شرایط، وضعیت درج واحد در پایگاه واحدهای آلاینده و زمان پایان دوره مربوطه، در تعیین تکلیف صورتحساب الکترونیکی اهمیت دارد.

آیا معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی در مناطق آزاد نیز اجرا می‌شود؟

بله. در بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی تصریح شده است که مفاد آن برای فعالان اقتصادی مستقر در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و سایر مناطق کشور نیز جاری است.

بنابراین، محل استقرار کسب‌وکار به‌تنهایی موجب خروج از شمول مقررات بخشنامه نمی‌شود و فعالان اقتصادی مناطق آزاد نیز باید شرایط و استثنائات تعیین‌شده را بررسی کنند.

آیا امکان استفاده مجدد از معافیت پس از رفع شرایط الزامی وجود دارد؟

یکی از نکات مهم بخشنامه جدید، توضیح درباره مؤدیانی است که در یک دوره مالیاتی شرایط بهره‌مندی از معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی را از دست می‌دهند.

برای مثال، ممکن است یک مؤدی به دلیل عبور میزان فروش کالا و خدمات از حد نصاب مقرر یا درج اطلاعات در پایگاه واحدهای آلاینده، مشمول الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی شود.

طبق مفاد بخشنامه، این مؤدیان در دوره‌های بعدی، حتی در صورت رفع عامل اولیه مانند رفع آلایندگی یا کاهش میزان فروش کالا و خدمات، امکان بهره‌مندی مجدد از معافیت موضوع ماده ۱۴ مکرر را نخواهند داشت.

نکته مهم درباره بازگشت معافیت

از دست دادن معافیت و الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی می‌تواند آثار مستمر در دوره‌های بعدی داشته باشد. به همین دلیل، کاهش فروش یا تغییر وضعیت فعالیت به‌تنهایی به معنای بازگشت خودکار معافیت نیست.

مؤدیان باید قبل از تصمیم‌گیری درباره وضعیت صورتحساب‌های الکترونیکی، مفاد بخشنامه و وضعیت پرونده مالیاتی خود را به‌طور دقیق بررسی کنند.

آیا رسید کارتخوان می‌تواند صورتحساب الکترونیکی محسوب شود؟

بخش دیگری از بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی به نحوه شناسایی رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی اختصاص دارد.

بر اساس مفاد اعلام‌شده، فارغ از ضوابط مقرر در بخشنامه، چنانچه مؤدیان عرضه‌کننده کالا و خدمات واحد باشند یا کالاها و خدمات مورد عرضه آن‌ها مشمول نرخ مالیات بر ارزش افزوده یکسان باشند، تا پایان سال ۱۴۰۵، رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی آن‌ها، صورتحساب الکترونیکی محسوب می‌شود.

شرایط مهم برای پذیرش رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب

برای استفاده از این حکم، باید به دو موضوع توجه شود:

۱. مؤدی کالا و خدمات واحد عرضه کند.

۲. یا کالاها و خدمات مورد عرضه او مشمول نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده باشند.

این حکم به معنای آن نیست که تمام رسیدهای کارتخوان در هر شرایطی جایگزین صورتحساب الکترونیکی می‌شوند. بررسی نوع فعالیت، کالاها و خدمات و نرخ مالیات بر ارزش افزوده، در تشخیص شمول این مقررات اهمیت دارد.

وضعیت فروش کالا و خدمات فعالان اقتصادی غیرمشمول فراخوان مالیات بر ارزش افزوده

در بخش پایانی بخشنامه اعلام شده است که فروش کلیه کالا و خدمات فعالان اقتصادی که مشمول فراخوان‌های مالیات بر ارزش افزوده نیستند، مشمول حکم موضوع تبصره (۲) ماده ۱۴ مکرر قانون خواهد بود.

این موضوع یکی از مواردی است که مؤدیان باید در بررسی تکالیف خود در زمینه صدور صورتحساب الکترونیکی در نظر بگیرند.

تشخیص شمول این حکم نیازمند بررسی وضعیت فعالیت اقتصادی، نوع کالا و خدمات و مقررات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده است.

جمع‌بندی شرایط معافیت از صدور صورتحساب در سال ۱۴۰۵

بر اساس بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی، برخی صاحبان مشاغل که تا پایان سال ۱۴۰۴ از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف بوده‌اند یا از سال ۱۴۰۵ فعالیت خود را آغاز کرده‌اند، در صورت کمتر بودن مجموع فروش کالا و خدمات آن‌ها از ۱۲۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۵، می‌توانند از معافیت مقرر برای صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم استفاده کنند.

با این حال، این معافیت شامل تمام مؤدیان نمی‌شود. اشخاص حقوقی، برخی گروه‌های پزشکی و حقوقی، فعالان حوزه طلا و جواهر، فروشندگان مواد معدنی و واحدهای آلاینده، از جمله گروه‌های مستثنی اعلام‌شده هستند.

همچنین عبور از حد نصاب فروش یا قرار گرفتن در شرایطی که موجب از دست رفتن معافیت می‌شود، می‌تواند تکلیف صدور صورتحساب الکترونیکی را برای مؤدی ایجاد کند. در این شرایط، توجه به زمان شروع الزام و مفاد بخشنامه‌های مرتبط ضروری است.

مشاوره مالیاتی درباره معافیت از صدور صورتحساب

اگر درباره معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی، حد نصاب فروش، شرایط سامانه مؤدیان یا تکالیف مالیاتی کسب‌وکار خود سؤال دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره مالیاتی شرکت نورترازان معین استفاده کنید.

برای دریافت راهنمایی تخصصی، از طریق لینک زیر نسبت به ثبت مشاوره مالیاتی رایگان شرکت نورترازان معین اقدام کنید و با وارد کردن شماره تماس خود، درخواست مشاوره را ثبت کنید. کارشناسان مجموعه پس از دریافت اطلاعات، موضوع را بررسی و راهنمایی لازم را ارائه خواهند کرد.

بررسی به‌موقع وضعیت پرونده مالیاتی و تکالیف صورتحساب الکترونیکی می‌تواند به مؤدیان کمک کند تا الزامات قانونی مربوط به فعالیت خود را بهتر شناسایی کنند.

نورترازان معین؛ مجری و مشاور امور مالیاتی، حسابداری و بیمه.

اگر برای تشخیص شرایط معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی یا بررسی تکالیف سامانه مؤدیان به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید با ثبت مشاوره مالیاتی رایگان شرکت نورترازان معین از طریق لینک زیر، شماره تماس خود را وارد کنید تا درخواست شما برای بررسی کارشناسی ثبت شود.