سامانه حسام بانک مرکزی با هدف ساماندهی حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی، افزایش شفافیت مالی و فراهم کردن امکان مدیریت غیرحضوری حساب‌های مازاد راه‌اندازی شده است. با استفاده از این سامانه، افراد می‌توانند فهرست حساب‌های خود در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری مختلف را یکجا مشاهده کنند و برای حساب‌هایی که دیگر به آنها نیاز ندارند، درخواست تعیین تکلیف یا بستن ثبت کنند.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های حسام این است که دیگر برای شناسایی حساب‌های قدیمی یا بستن حساب‌های بدون استفاده، نیازی به مراجعه جداگانه به شعب بانک‌های مختلف نیست.

سامانه حسام بانک مرکزی چیست؟

حسام یک سامانه متمرکز برای مدیریت حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی است. اطلاعات حساب‌های موجود در شبکه بانکی در این سامانه تجمیع می‌شود تا صاحب حساب بتواند وضعیت آنها را بررسی کند.

آدرس اعلام‌شده برای ورود به سامانه:

hesam.cis.cbi.ir

این سامانه برای اشخاص حقیقی طراحی شده و هدف اصلی آن کمک به تعیین تکلیف حساب‌های متعدد، قدیمی، بدون استفاده یا حساب‌هایی است که صاحب آنها ممکن است حتی از وجودشان اطلاع دقیقی نداشته باشد.

بانک مرکزی اعلام کرده در شبکه بانکی کشور حدود ۶۵۰ میلیون حساب برای اشخاص حقیقی وجود دارد و برنامه این است که تعداد حساب‌ها به‌صورت تدریجی و طی حدود دو سال کاهش پیدا کند.

چرا سامانه حسام راه‌اندازی شد؟

یکی از اهداف اصلی سامانه حسام بانک مرکزی کاهش تعداد حساب‌های بلااستفاده و ساماندهی حساب‌های متعدد اشخاص حقیقی است. بسیاری از افراد در طول سال‌ها برای دریافت حقوق، وام، ضمانت، خرید خودرو، طرح‌های حمایتی یا امور اداری مجبور به افتتاح حساب در بانک‌های مختلف شده‌اند.

بعد از پایان نیاز اولیه نیز بسیاری از این حساب‌ها بسته نشده‌اند.

نتیجه این وضعیت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• افزایش حساب‌های بدون استفاده
• ایجاد حساب‌های قدیمی و فراموش‌شده
• افزایش احتمال سوءاستفاده از حساب‌ها
• ایجاد مشکلات مربوط به حساب‌های اجاره‌ای
• دشوار شدن مدیریت حساب‌های بانکی
• ایجاد ابهام در برخی بررسی‌های مالی و مالیاتی

سامانه حسام بانک مرکزی تلاش می‌کند همه این حساب‌ها را در یک پنل قابل مشاهده و مدیریت کند.

سامانه حسام چه اطلاعاتی نشان می‌دهد؟

کاربران در سامانه حسام بانک مرکزی می‌توانند حساب‌های ثبت‌شده به نام خود در بانک‌های مختلف را به‌صورت یکجا بررسی کنند.

اطلاعات قابل بررسی می‌تواند شامل مواردی مانند:

• نام بانک
• شعبه افتتاح‌کننده
• تاریخ افتتاح حساب
• نوع حساب
• وضعیت فعال یا بسته بودن حساب
• حساب‌های انفرادی یا مشترک
• حساب‌های تجاری و غیرتجاری

باشد.

این امکان به‌خصوص برای افرادی که طی سال‌های گذشته در بانک‌های متعدد حساب افتتاح کرده‌اند کاربردی است.

چگونه حساب بانکی مازاد را در حسام ببندیم؟

یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های سامانه، ثبت درخواست بستن حساب‌هایی است که دیگر مورد نیاز نیستند.

فرآیند کلی به این صورت است:

مشاهده فهرست حساب‌ها
↓
شناسایی حساب‌های مورد نیاز و مازاد
↓
بررسی حساب‌های دارای تعهد
↓
انتخاب حساب پایه
↓
ثبت درخواست بستن حساب مازاد
↓
بررسی درخواست توسط بانک

نکته مهم این است که ثبت درخواست در حسام به معنی بسته شدن فوری حساب نیست.

بانک مربوطه ابتدا باید وضعیت حساب را بررسی کند.

حساب پایه چیست؟

در زمان تعیین تکلیف حساب‌های مازاد، کاربر باید یکی از حساب‌های خود را به‌عنوان حساب پایه انتخاب کند.

اگر حسابی برای بسته شدن انتخاب شده و دارای مانده باشد، پس از انجام فرآیند قانونی، موجودی آن می‌تواند به حساب پایه منتقل شود.

در نتیجه، حساب پایه همان حسابی است که کاربر قصد دارد آن را به‌عنوان یکی از حساب‌های اصلی خود نگه دارد.

کدام حساب‌ها ممکن است قابل بستن نباشند؟

هر حسابی را نمی‌توان بلافاصله بست.

برخی حساب‌ها ممکن است دارای تعهد یا محدودیت باشند؛ برای مثال:

• حساب متصل به تسهیلات
• حساب دارای اقساط
• حساب مرتبط با دسته‌چک
• حساب دارای تعهد بانکی
• حساب مسدود
• حساب دارای دستور قضایی
• حساب دارای محدودیت قانونی

در چنین مواردی، بانک باید ابتدا وضعیت حساب را بررسی کند و سپس درباره امکان بسته شدن تصمیم بگیرد.

آیا داشتن بیش از ۱۰ حساب ممنوع است؟

داشتن بیش از ۱۰ حساب به معنی ممنوعیت مطلق یا بسته شدن خودکار حساب‌ها نیست.

اما اگر شخصی تعداد زیادی حساب فعال داشته باشد و بخواهد حساب جدیدی افتتاح کند، ممکن است ابتدا از او خواسته شود وضعیت حساب‌های قبلی را تعیین تکلیف کند.

برای افتتاح حساب یازدهم یا حساب‌های بیشتر، ممکن است بررسی بیشتری از سوی بانک انجام شود و متقاضی لازم باشد علت نیاز به حساب جدید را توضیح دهد.

بنابراین حسام یکی از ابزارهایی است که به افراد کمک می‌کند پیش از افتتاح حساب جدید، حساب‌های قدیمی و غیرضروری خود را ساماندهی کنند.

امکان ویرایش درخواست تا ۴۸ ساعت

پس از ثبت درخواست در سامانه حسام بانک مرکزی، متقاضی تا ۴۸ ساعت فرصت دارد درخواست خود را ویرایش کند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاربر می‌تواند پیش از نهایی شدن فرآیند، اطلاعات درخواست را دوباره بررسی کند.

بعد از آن نیز اجرای نهایی درخواست به بررسی بانک مربوطه وابسته است.

آیا استفاده از سامانه حسام رایگان است؟

بله. براساس اطلاعات اعلام‌شده، استفاده از سامانه حسام یک خدمت حاکمیتی و رایگان است.

بنابراین برای:

• مشاهده حساب‌ها
• ثبت درخواست بستن حساب
• مدیریت حساب‌های مازاد

نباید هزینه‌ای به واسطه‌ها پرداخت شود.

همچنین نباید اطلاعاتی مانند رمز کارت، CVV، رمز پویا یا سایر اطلاعات حساس بانکی را در اختیار افراد یا سایت‌های غیررسمی قرار داد.

حسام چه تفاوتی با استعلام حساب‌های بانکی دارد؟

پیش از راه‌اندازی حسام نیز امکان استعلام برخی اطلاعات حساب‌ها از طریق خدمات الکترونیکی بانک مرکزی وجود داشت.

تفاوت اصلی این است که سامانه حسام بانک مرکزی فقط برای مشاهده حساب‌ها طراحی نشده است.

در حسام، کاربر می‌تواند بعد از مشاهده حساب‌ها، برای تعیین تکلیف آنها نیز اقدام کند.

یعنی:

سامانه‌های قبلی ← مشاهده اطلاعات

اما:

حسام ← مشاهده + مدیریت + درخواست بستن حساب

همین ویژگی حسام را به یک ابزار اجرایی برای ساماندهی حساب‌های بانکی تبدیل می‌کند.

چرا بستن حساب‌های قدیمی از نظر مالیاتی اهمیت دارد؟

از دید مالیاتی، وجود یک حساب بانکی قدیمی الزاماً به معنی بدهی یا تخلف مالیاتی نیست.

با این حال، حساب‌های بانکی ثبت‌شده به نام شخص بخشی از اطلاعات مالی او محسوب می‌شوند و گردش‌های بانکی ممکن است در شرایط مختلف مورد بررسی قرار بگیرند.

بنابراین بهتر است افراد حساب‌هایی را که دیگر به آنها نیاز ندارند تعیین تکلیف کنند و از در اختیار قرار دادن حساب یا کارت بانکی خود به دیگران خودداری کنند.

به‌خصوص استفاده دیگران از حساب بانکی یک شخص می‌تواند در آینده باعث ایجاد ابهام درباره منشأ تراکنش‌ها شود.

چه کسانی بهتر است حساب‌های خود را در حسام بررسی کنند؟

استفاده از حسام برای همه دارندگان حساب بانکی می‌تواند مفید باشد، اما برای بعضی افراد اهمیت بیشتری دارد:

• افرادی که در چند بانک حساب دارند
• کسانی که حساب‌های قدیمی زیادی دارند
• افرادی که نمی‌دانند چه تعداد حساب به نامشان ثبت شده است
• کسانی که قصد افتتاح حساب جدید دارند
• افرادی که درباره یک حساب قدیمی ابهام دارند
• اشخاصی که برای امور مالی یا مالیاتی نیاز به بررسی فهرست حساب‌ها دارند

آیا حسام تراکنش‌های حساب را نشان می‌دهد؟

هدف اصلی حسام ارائه نمای کلی از حساب‌های بانکی و امکان مدیریت آنهاست.

برای بررسی جزئیات تراکنش‌های یک حساب، همچنان باید از خدمات همان بانک مانند اینترنت‌بانک، همراه‌بانک یا سایر ابزارهای رسمی بانک استفاده شود.

بنابراین حسام جایگزین اینترنت‌بانک نیست.

اگر حسابی در حسام متعلق به من نبود چه کنم؟

اگر در فهرست حساب‌ها موردی مشاهده کردید که آن را متعلق به خود نمی‌دانید، نباید آن را نادیده بگیرید.

این وضعیت باید از طریق سامانه و بانک مربوطه بررسی شود.

ممکن است اطلاعات قدیمی یا مغایرتی در سوابق بانکی وجود داشته باشد که نیاز به اصلاح داشته باشد.

آیا حسام حساب‌ها را به‌صورت خودکار می‌بندد؟

خیر.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید درباره سامانه حسام بانک مرکزی بدانید این است که هیچ حسابی صرفاً به دلیل ورود شما به سامانه یا زیاد بودن تعداد حساب‌ها به شکل خودکار بسته نمی‌شود.

کاربر باید درخواست ثبت کند و بانک نیز وضعیت حساب را بررسی کند.

هدف بانک مرکزی از کاهش تعداد حساب‌ها چیست؟

بانک مرکزی اعلام کرده ساماندهی حساب‌ها با اهدافی مانند:

• افزایش شفافیت مالی
• مقابله با پول‌شویی
• کاهش حساب‌های اجاره‌ای
• کاهش حساب‌های بدون استفاده
• بهبود انضباط بانکی
• کاهش هزینه نگهداری حساب‌های غیرضروری

دنبال می‌شود.

هدف اعلام‌شده، کاهش تدریجی تعداد حساب‌ها از حدود ۶۵۰ میلیون حساب به حدود ۳۰۰ میلیون حساب در یک دوره تقریباً دوساله است.

این موضوع به معنی بسته شدن اجباری و یکباره صدها میلیون حساب نیست؛ بلکه فرآیندی تدریجی برای ساماندهی حساب‌های شبکه بانکی است.

جمع‌بندی

سامانه حسام بانک مرکزی ابزار جدیدی برای مشاهده و مدیریت یکپارچه حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی است.

کاربران می‌توانند از طریق این سامانه حساب‌های خود در بانک‌های مختلف را مشاهده کنند، حساب‌های مورد نیاز خود را نگه دارند، یک حساب پایه تعیین کنند و برای بستن حساب‌های اضافی درخواست ثبت کنند.

ثبت درخواست به معنی بسته شدن فوری حساب نیست و وضعیت نهایی هر حساب پس از بررسی تعهدات و محدودیت‌ها توسط بانک مشخص خواهد شد.

برای جلوگیری از مشکلات بانکی و مالی، بهتر است هر فرد حساب‌های قدیمی، بدون استفاده و ناشناخته خود را بررسی و در صورت امکان تعیین تکلیف کند.

خدمات نورترازان معین

وجود حساب‌های بانکی متعدد، گردش حساب‌ها و استفاده از حساب‌های شخصی در فعالیت اقتصادی می‌تواند در برخی پرونده‌های مالیاتی نیازمند بررسی دقیق باشد.

نورترازان معین خدمات زیر را ارائه می‌کند:

• بررسی گردش حساب بانکی از منظر مالیاتی
• بررسی تراکنش‌های بانکی مشکوک یا دارای مغایرت
• بررسی حساب‌های شخصی مورد استفاده در کسب‌وکار
• بررسی پرونده مالیاتی اشخاص حقیقی
• بررسی درآمدهای واریزی به حساب
• رفع مغایرت‌های مالی و مالیاتی
• مشاوره درباره اسناد بانکی و مالی
• بررسی پرونده‌های ناشی از تراکنش بانکی